Tuesday, February 3, 2026
Sunday, February 1, 2026
Saturday, January 31, 2026
Thursday, January 29, 2026
ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2026 წლის დასაწყისში
2026 წლის დასწყისში (12 იანვარს), ისევე როგორც წინა წლებშიც, მოვახდინე ჩემი ბლოგის წერილობით მასალებში მკითხველების შემოსვლათა რაოდენობის ამოკრეფა და ამის საფუძველზე გასული წლის განმავლობაში მკითხველთა რეალური დაინტერესების სურათიც გამოჩნდა. და ეს სურათი მინდა ახლა ბლოგის მომხმარებლებსაც გავაცნო. თავიდან ვიტყვი, რომ ამა წლის 12 იანვარს ბლოგზე გამოქვეყნებული იყო სულ 1592 მასალა, მათ შორის 573 წერილობითი და 1019 ვიდეო მასალა. ამრიგად, აღნიშნული წერილობითი მასალები რაოდენობრივად შეადგენდნენ ბლოგზე ატვირთული მასალების მთელი რაოდენობის 35,99 %-ს, ხოლო ვიდეომასალები კი – 64,01 %-ს.
აღნიშნულ დღეს ბლოგის მასალებში მომხმარებელთა შემოსვლების საერთო რაოდენობა გახლდათ 447 530, მათგან წერილობით მასალებში 279 944, ვიდეომასალებში კი 167 586 შემოსვლა. ამრიგად, ბლოგის წერილობით მასალებზე მოდის მომხმარებლების შემოსვლათა საერთო რაოდენობის 62,55 %, ვიდეომასალებზე კი – 34,45 %.
მკითხველისთვის ცნობილია, რომ თხუთმეტ წელიწადზე მეტი ბლოგის მუშაობისა და მკითხველთა დაინტერესების, აგრეთვე თავად აქ გამოქვეყნებული წერილობითი მასალების სამხედრო და ისტორიული დანიშნულების, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ ამ მასალებში შემოსული მკითხველები მათ ისევ ქვეყნის საჭიროებისათვის იყენებენ, არაერთხელ მივმართე ქვეყნის მთავრობას (თავდაცვის, განათლებისა და კულტურის სამინისტროებს, ასევე პრემიერ-მინისტრსაც /გახარიას/), რომ მოეცათ ჩამთვის გაწეული შრომის ანაზღაურება, რაზედაც ჯიუტად უარს ვღებულობდი. ამის საპასუხოდ ბოლო წლებში ღიად უკვე აღარ ვაქვეყნებ მომზადებულ მასალებს, და ისე გულმოდგინედ უკვე აღარც ვამზადებ მათ. ამიტომ ბოლო წლებში მკვეთრად გაიზარდა ჩემს ბლოგზე გამოქვეყნებული ვიდეომასალების რაოდენობა. ქვემოთ ამის შესახებ ავტვირთავ შესაბამის ცხრილსაც.
წლების მანძილზე ბლოგზე გამოქვეყნებული წერილობითი და ვიდეომასალების განაწილება
წელი . . . . . . . ს უ ლ . . . . . . . . . . მ ა თ შ ო რ ი ს
. . . . . . . . . . . მასალები . . . . წერილობითი . . . ვიდეო
2010 . . . . . . . . . . 65 . . . . . . . . . . . . . 65 . . . . . . . . . . . 0 . . .
2011 . . . . . . . . . . 94 . . . . . . . . . . . . . 57 . . . . . . . . . . 37 . . .
2012 . . . . . . . . . . 44 . . . . . . . . . . . . . 42 . . . . . . . . . . . 2 . . .
2013 . . . . . . . . . . 63 . . . . . . . . . . . . . 63 . . . . . . . . . . . 0 . . .
2014 . . . . . . . . . . 30 . . . . . . . . . . . . . 30 . . . . . . . . . . . 0 . . .
2015 . . . . . . . . . . 19 . . . . . . . . . . . . . 18 . . . . . . . . . . . 1 . . .
2016 . . . . . . . . . . 34 . . . . . . . . . . . . . 33 . . . . . . . . . . . 1 . . .
2017 . . . . . . . . . . 72 . . . . . . . . . . . . . 35 . . . . . . . . . . 37 . . .
2018 . . . . . . . . . . 83 . . . . . . . . . . . . . 68 . . . . . . . . . . 15 . . .
2019 . . . . . . . . . . 28 . . . . . . . . . . . . . 22 . . . . . . . . . . . 6 . . .
2020 . . . . . . . . . . 64 . . . . . . . . . . . . . 53 . . . . . . . . . . 11 . . .
2021 . . . . . . . . . . 89 . . . . . . . . . . . . . 23 . . . . . . . . . . 66 . . .
2022 . . . . . . . . . 220 . . . . . . . . . . . . . 13 . . . . . . . . . .207 . . .
2023 . . . . . . . . . 238 . . . . . . . . . . . . . 24 . . . . . . . . . .214 . . .
2024 . . . . . . . . . 182 . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . . . . .170 . . .
2025 . . . . . . . . . 260 . . . . . . . . . . . . . 15 . . . . . . . . . .245 . . .
ცხრილიდან აშკარად ჩანს, რომ 2020 წლის ჩათვლით ბლოგზე გამოქვეყნებული წერილობითი მასალები რაოდენობრივად მკვეთრად აღემატებოდნენ ვიდეომასალებს (გამონაკლისია 2017 წელი), შემდეგ კი პირიქით – ვიდეომასალები აღემატებიან მკვეთრად რაოდენობრივად წერილობით მასალებს: 2021 წელს 2,9-ჯერ, 2022 წელს – 15,9-ჯერ, 2023 წელს – 8,9-ჯერ, 2024 წელს – 14,2-ჯერ, ხოლო 2025 წელს კი – 16,3-ჯერ. ამის მიზეზი მე ზემოთ უკვე დავასახელე. ქვეყნის მთავრობის მხრიდან ჩემი შრომის დაუნახველობა და დაუფასებლობა. და არა მარტო მთავრობისა და საერთოდ ხელისუფლების მხრიდან, არამედ ქვეყნის სამეცნიერო საზოგადოებრიობისა და მისი მესვეურების მხრიდანაც, განსაკუთრებით კი სამხედრო და საისტორიო დარგების ხელმძღვანელებისა.
ახლა უკვე სასიამოვნო თემებს მივუბრუნდეთ. ბლოგის მუდმივ მკითხველა რიცხვია 54, მადლობას ვუხდი ამ ადამიანებს ნდობისა და ინტერესისათვის.
სხვადასხვა ქვეყნებში მყოფ მომხმარებელთა ბლოგში შემოსვლების მაჩვენებლები მომყავს ქვემოთ (ა. წ. 12 იანვრის მდგომარეობით):
საქართველო – 232 ათასი
შეერთებული შტატები – 74,9 ათასი
რუსეთი – 34,9 ათასი
სინგაპური – 17,4 ათასი
უკრაინა – 10,2 ათასი
გერმანია – 8,6 ათასი
საფრანგეთი – 8,46 ათასი
ჰონკონგი – 4,76 ათასი
დიდი ბრიტანეთი – 2,53 ათასი
ირლანდია – 2,28 ათასი
კანადა – 2,07 ათასი
ესპანეთი – 1,91 ათასი
ნიდერლანდები – 1,8 ათასი
ავსტრია – 1,51 ათასი
უცნობი რეგიონი – 1,51 ათასი
შვედეთი – 1,35 ათასი
მექსიკა – 1,19 ათასი
თურქეთი – 1,09 ათასი
პოლონეთი – 981
სხვა – 37,8 ათასი
გარდა ამისა, ამ ბოლო ხანებში დავინტერესდი ბლოგში მომხმრებელთა შემოსვლებით ბოლო ერთი წლის მანძილზე, და აღმოვაჩინე ჩემთვის სრულიად მოულოდნელი რამ. სახელდობრ ის, რომ ამ დროში ბლოგში შემოსვლების რაოდენობით საქართველოს აღემატებიან აშშ და სინგაპური. აი კონკრეტული მონაცემებიც ბლოგში შემოსვლებისა ბოლო 12 თვის მანძილზე:
შეერთებული შტატები – 30,1 ათასი
სინგაპური – 18,9 ათასი
საქართველო – 6,5 ათასი
საფრანგეთი – 3,96 ათასი
ჰონკონგი – 2,6 ათასი
ჩინეთი – 2,17 ათასი
გერმანია – 2,05 ათასი
ავსტრია – 1,28 ათასი
რუსეთი – 1,2 ათასი
დიდი ბრიტანეთი – 1,17 ათასი
მექსიკა – 1,17 ათასი
ინდოეთი – 581
პოლონეთი – 422
კანადა – 300
ნიდერლანდები – 272
ფინეთი – 254
შვედეთი – 252
ირლანდია – 251
უკრაინა – 249
სხვა – 7,3 ათასი
რაკი მთლიანობაში ბლოგში შემოსვლების მიხედვით პირველ ადგილზეა საქართველო, ეს ნიშნავს, რომ თავიდან წლების მანძილზე პირველობა ამ საკითხში მას ეკავა, ახლა კი აშშ-სა და სინგაპურში მცხოვრები ქართველები და ქართულენოვანი მკითხველები აღემატებიან აქაურ ქართველებს ბლოგის მასალებისადმი ინტერესის გამოჩენაში. ვიდეომასალები ძირითადად რუსულენოვანია და აქ, ქართველების გარდა, რუსულენოვანი მომხმარებლებიც შეიძლება მონაწილეობდნენ. საგანგაშო უნდა იყოს ის გარემოება, რომ ვინაიდან ჩემს ბლოგში ძირითადად საფუძვლიანი ცოდნის შემცველი მასალებია თავმოყრილი, ამიტომ საქართველოს მოსახლეობის შემცირებული ინტერესი მათ მიმართ მხოლოდ იმაზე შეიძლება მიგვანიშნებდეს, რომ დღვანდელ ქართულ საზოგადოებაში საფუძვლიანი ცოდნის მიღებისადმი ინტერესი საგრძნობლად შემცირებულია. რაც არის, ეგ არის, ხოლო რის მაჩვენებელი და რის გამოა ასეთი მდგომარეობა, ეს უკვე სხვა წუხილისა და ზრუნვის საგანი უნდა იყოს.
ზემოთ ვახსენე, რომ ამა წლის 12 იანვარს ბლოგის წერილობით მასალებში საერთო ჯამში იყო მკითხველთა 279 944 შემოსვლა. ქვემოთ მოვიყვან ცხრილს, სადაც ნაჩვენები იქნება წლების მიხედვით ატვირთული მასალებისა და მათში ამ წლის დასაწყისისათვის მკითხველთა საერთო შემოსვლების რაოდენობრივი მაჩვენებლები.
ბლოგზე მასალების . . . წერილობითი მასა- . . . დღეისთვის მკითხველთა
ატვირთვის წელი . . . . . ლების რაოდენობა . . . . შემოსვლების რაოდენობა
2010 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 259 . . . . . . . . . . .
2011 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 660 . . . . . . . . . . .
2012 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 452 . . . . . . . . . . .
2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 873 . . . . . . . . . . .
2014 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 405 . . . . . . . . . . .
2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6603 . . . . . . . . . . .
2016 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 566 . . . . . . . . . . .
2017 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7709 . . . . . . . . . . .
2018 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 418 . . . . . . . . . . .
2019 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5756 . . . . . . . . . . .
2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8994 . . . . . . . . . . .
2021 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3414 . . . . . . . . . . .
2022 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .913 . . . . . . . . . . .
2023 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1466 . . . . . . . . . . .
2024 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .875 . . . . . . . . . . .
2025 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .581 . . . . . . . . . . .
როგორც ვხედავთ, ბლოგის წერილობით მასალებზე მკითხველთა ყველაზე მეტი ინტერესი მოდის 2010 და 2011 წლებში გამოქვეყნებულ წერილებზე, საერთო ჯამში 159 919 შემოსვლა, შემდეგ კი კლებულობს. ამ წლებში გამოქვეყნდა ძირითადად დასავლეთის სახელმწიფოთა ისტორიები თარგმნილი ჩემს მიერ ბროქჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონიდან. ბლოგში არის სხვა თემატიკებიც, და მათ შესახებ ვიტყვი ქვემოთ.
წერილობითი მასალები თემატიკის მიხედვით ერთიანდება შემდეგ განყოფილებებში:
1) საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა სამხედრო მშენებლობის საკითხები;
2) საქართველოს სამხედრო მშენებლობის საკითხები;
3) საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორია, რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა და კულტურის საკითხები;
4) საქართველოს ისტორიისა და თანამედროვეობის ზოგადი საკითხები;
5) რუსეთ-საქართველოს ისტორიული ურთიერთობების საკითხები;
6) რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე ურთიერთობების საკითხები;
7) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილისა და სხვა თანამედროვე ლიტერატურული მასალები.
ქვემოთ მოვიყვან ცხრილს, სადაც ნაჩვენებია თითოეულ თემაში ატვირთული მასალებისა და მათში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობა.
თ ე მ ა ტ ი კ ი ს დ ა ს ა ხ ე ლ ე ბ ა . . . . . . . . . წერილების . . . . . შემოსვლების
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . რაოდენობა . . . . . . რაოდენობა
მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილისა და სხვა
თანამედროვე ლიტერატურული მასალები . . . . . 48 . . . . . . . . . . . . .18 103 . . .
რუსეთ-საქართველოს ისტორიული
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . .168 . . . . . . . . . . . . .55 527 . . .
რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . .48 . . . . . . . . . . . . .15 833 . . .
საქართველოს ისტორიისა და თანამედ-
როვეობის ზოგადი საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . .170 . . . . . . . . . . . . .61 040 . . .
საქართველოს სამხედრო მშენებლობის
საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 . . . . . . . . . . . . .10 763 . . .
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორია,
რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა
და კულტურის საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 . . . . . . . . . . . 108 490 . . .
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა სამხედრო
მშენებლობის საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .53 . . . . . . . . . . . . 15 702 . . .
ამის შემდეგ უნდა აღინიშნოს, რომ ბლოგზე გამოქვეყნებულია როგორც ცალკეული წერილები (მოცულობით 50 კომპიუტერულ გვერდამდე და ნაკლები), ისე უფრო ვრცელი მასალებიც, წიგნის მოცულობისა, რომლებიც რამდენიმე ნაწილადაა გამოქვეყნებული, და საკუთრივ წიგნები, ქართულ ან რუსულ ენებზე, ასევე რუსულიდან ქართული თარგმანები, რომლებიც, ჩვეულებრივ, ჯერ ცალკულ თავებადაა ატვირთული, ხოლო შემდეგ კი მთელი წიგნები ცალკეულ ნაწილებად. სახელდობრ, ყველაზე მეტი ნაწილისგანაა შემდგარი აკადემიკოს დუბროვინის წიგნი „კავკასიაში ომისა და რუსების მფლობელობის ისტორია“ (ტომი III /რუსულ ენაზე/, ს.-პეტერბურგი, 1886) – ის 35 ერთეულადაა ატვირთული, ასევე იმავე ავტორის იგივე დასახელების წიგნი (ტომი II), აგრეთვე მისივე „გიორგი XII საქართველოს უკანასკნელი მეფე და მისი შემოერთება რუსეთთან“; დიდი მოცულობის ნაშრომებს მიეკუთვნება აგრეთვე „აშშ სამხედრო სტრატეგიისა და ნატო-ს კოალიციური სტრატეგიის განვითარება 1070-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში“, „აშშ შეიარაღებული ძალები 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში“, „ნატო-ს ბლოკის ევროპული ქვეყნების სამხედრო მშენებლობის საკითხები...“ (იმავე ხანებში) და სხვა. მკითხველთა შემოსვლების მიხედვით მასალების ჩამოთვლისას ასეთი დიდი მოცულობის ნაშრომები და მათში შემოსვლების რაოდენობა მოყვანილია უკვე გაერთიანებული სახით. კონკრეტული თემების მიხედვით ბლოგზე გამოქვეყნებული წერილებისა და მათი გარკვეული სერიოზული ნაწილის უკვე წიგნების სახით გაერთიანების რიცხოვრივი მაჩვენებლები ქვემოთ ცხრილშია მოყვანილი.
. . . . . თემატიკის დასახელება . . . . . . . . . . . . . . . . . . მასალები . . . . მასალები . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ცალკეულ . . . გაერთიანების . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ნაწილებად . . . . . შემდეგ . . . .
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა სამხედრო
მშენებლობის საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 . . . . . . . . . . . . 27 . . .
საქართველოს სამხედრო მშენებლობის
საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 . . . . . . . . . . . . 54 . . .
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორია,
რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა
და კულტურის საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 . . . . . . . . . . . . 25 . . .
საქართველოს ისტორიისა და თანამედროვე-
ობის ზოგადი საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 . . . . . . . . . . . . 85 . . .
რუსეთ-საქართველოს ისტორიული
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 . . . . . . . . . . . .54 . . .
რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 . . . . . . . . . . . .44 . . .
მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილისა და სხვა
თანამედროვე ლიტერატურული მასალები . . . . . . . . . .48 . . . . . . . . . . . .44 . . .
ქვემოთ ასევე ცხრილის სახით მოვიყვან იმ კონკრეტულ ვრცელ ნაშრომებს (წიგნებს), რომლებიც რამდენიმე ნაწილადაა ბლოგზე ატვირთული, ესენია:
. . . . . . . . მასალის სახელწოდება . . . . . . . . . . . . . . . . . . ბლოგზე რამდენ ნაწილად
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . იქნა ატვირთული
ქართული ისტორიოგრაფია რუსეთ-საქართველოს
ურთიერთობათა შესახებ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 . . . . . . . . .
ნიკოლოზ დუბროვინი – გიორგი XII საქართველოს
უკანასკნელი მეფე და მისი შემოერთება რუსეთთან . . . . . . . . . . . . . . 15 . . . . . . . .
ნიკოლოზ დუბროვინი. “კავკასიაში ომისა და
რუსების მფლობელობის ისტორია” (ტომი II) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 . . . . . . .
ნიკოლოზ დუბროვინი – კავკასიაში ომისა და
რუსების მფლობელობის ისტორია – ტომი III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 . . . . . . .
პლატონ იოსელიანი – ცხოვრება გიორგი მეცამეტისა . . . . . . . . . . . . . 10 . . . . . . . .
ივანე ჯავახიშვილი ქართველების წარმოშობისა
და უძველესი ბინადრობის შესახებ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . . . . . . . .
ნიკოლოზ დუბროვინი ქართველების შესახებ
(თარგმანი დასამთავრებელია) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 . . . . . . .
Валико Джугели – Тыжелый крест . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . .
Генерал Георгий Квинитадзе – Мои воспоминания
в годы независимости Грузии 1917-1921 (Париж, 1985) . . . . . . . . . . . . 9 . . . . . . . .
გენერალი გიორგი კვინიტაძე – „ჩემი მოგონებანი
საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში
1917–1921“ /რუსულ ენაზე/, პარიზი, 1985 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 . . . . . . . .
ვალიკო ჯუღელი – მძიმე ჯვარი, 1920 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 . . . . . . .
ლეო რუხაძის დღიურები 1924 წლის აჯანყების შესახებ . . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . .
Автандил Ментешашвили – Исторические предпосылки
современного сепаратизма в Грузии, 1998 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 . . . . . .
უფრო ნაკლები მოცულობის მასალები – ორ, სამ და ოთხ ნაწილად ატვირთული აქ არ მომიყვანია, თუმცა კი საერთო ჯამში მასალების რაოდენობის ასეთი შემცირების სურათი სავსებით ნათელი და გასაგებია. უნდა დავუმატო, რომ აკადემიკოს დუბროვინის წიგნების თარგმანები, აგრეთვე გენერალ გიორგი კვინიტაძისა და ვალიკო ჯუღელის წიგნების თარგმანებიც ატვირთული მაქვს ჯერ ცალკეულ თავებად ან ნაწილებად, და მათ გამოქვეყნებებს შორის არის შუალედები, სხვა მასალებით დაკავებული, რაც ართულებს მკითხველისთვის საჭირო წერილის მიგნებას. ამიტომ შემდეგ ავტვირთავდი მთელ წიგნს მიყოლებით, რათა მკითხველისთვის საჭირო თემის მიგნება გამეადვილებინა. აქედანაა ამ მასალების დიდი რაოდენობა, გაორმაგებული, რაც აისახა კიდეც ზემოთ მოყვანილი ცხრილის მაჩვენებლებში.
ახლა შევეხები ცალკეული თემების მასალებში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობრივ და პროცენტულ მაჩვნებლებს; რადგანაც ტრადიციულად ეს მაჩვნებლები დაანგარიშებული მაქვს ცალკეულ ვრცელ მასალათა გაერთიანების გარეშე, ამიტომ აქაც ქვემოთ ცხრილში ვისარგებლებ შესაბამისი მონაცემებით.
. . . . . . . თემატიკის დასახელება . . . . . . . . . ცალკეულ თემე- . . . მათში მკითხველ-
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ბში მასალების . . . . თა შემოსვლების
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .რაოდენობა . . . . . . რაოდენობა
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა
სამხედრო მშენებლობის საკითხები . . . . . . . . . . . . . .53 . . . . . . . . . . . .15 702. . .
საქართველოს სამხედრო მშენებლობის
საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 . . . . . . . . . . . 10 763 . . .
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორია,
რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა
და კულტურის საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 . . . . . . . . . . .108 490 . . .
საქართველოს ისტორიისა და თანამედროვე-
ობის ზოგადი საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .170 . . . . . . . . . . . 61 040 . . .
რუსეთ-საქართველოს ისტორიული
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 . . . . . . . . . . . . 55 527 . . .
რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 . . . . . . . . . . . . 15 833 . . .
მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილისა და სხვა
თანამედროვე ლიტერატურული მასალები . . . . . . . . .48 . . . . . . . . . . . . 18 103 . . .
ახლა ვნახოთ იგივე მონაცემების შესაბამისი პროცენტული მაჩვენებლებიც. ქვემოთ მითითებული იქნება გრაფები „ცალკეულ თემებში მასალათა რაოდენობის %-ული წილი“ და „მათში მკითხველთა შემოსვლების როდენობის %-ული წილი“; აქ პირველ შემთხვევაში იგულიხმება %-ული წილი წერილობითი მასალების საერთო რაოდენობიდან (რომელიც არის 573), ხოლო მეორე შემთხვევაში კი – %-ული წილი წერილობით მასალებში მკითხველათა შემოსვლების საერთო რაოდენობიდან (რომელიც არის 279 944).
. . . . . . . თემატიკის დასახელება . . . . . . . . . . ცალკეულ თემე- . . მათში მკითხველ-
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ბში მასალათა . . . . თა შემოსვლების
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .რაოდენობის . . . . . რაოდენობის
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . %-ული წილი . . . .%-ული წილი
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა
სამხედრო მშენებლობის საკითხები . . . . . . . . . . . . . 9,30 . . . . . . . . . . . 5,61 . . .
საქართველოს სამხედრო მშენებლობის
საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12,22 . . . . . . . . . . .3,84 . . .
საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორია,
რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა
და კულტურის საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5,93 . . . . . . . . . . 38,75 . . .
საქართველოს ისტორიისა და თანამედროვე-
ობის ზოგადი საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29,67 . . . . . . . . . . .21,80 . . .
რუსეთ-საქართველოს ისტორიული
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . .29,32 . . . . . . . . . . .19,83 . . .
რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე
ურთიერთობების საკითხები . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8,38 . . . . . . . . . . . . 5,66 . . .
მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილისა და სხვა
თანამედროვე ლიტერატურული მასალები . . . . . . . . .8,38 . . . . . . . . . . . . 6,47 . . .
ამ ცხრილიდან ჩანს, რომ, მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით პირველ ადგილზეა „საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორიის, რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა
და კულტურის საკითხების“ თემატიკა, რომელშიც ამა წლის 12 იანვრის მდგომარეობით ბლოგის მკითხველთა შემოსვლების საერთო რაოდენობის 38,75 % იქნა დაფიქსირებული; აქვე შეგვიძლია მივათვალოთ მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის თარგმანებიც გერმანული ლიტერატურიდან, სულ 11 მასალა, და მათში მკითხველთა შემოსვლების გათვალისწინებით, ამ თემატიკაში მკითხველების საერთო შემოსვლა გამოვა უკვე 114 582, რაც საერთოდ შეადგენს წერილობით მასალებში მკითხველთა შემოსვლების უკვე 40,93 %-ს. ბლოგის მკითხველთა ყველაზე ნაკლები ინტერესი ჩანს „საქართველოს სამხედრო მშენებლობის საკითხების“ თემაში – წერილობით მასალებში შემოსვლათა სულ 3,84 %, რაც ჩემთვის სასიმოვნო და გასახარებელი არ არის, მაგრამ რა ვქნათ, რაც არის – ეგ არის. ამ თემისადმი ასეთ გულგრილობას რა ნაყოფები მოაქვს ჩვენი საზოგადოებისათვის დღევანდელობაში და რა უბედურებები შეიძლება დაგვატეხოს თავზე მომავალში, ეს უკვე სხვა საუბრის თემაა და ახლა ამაზე აღარ შევჩერდებით. თუმცა კი სომხეთ-აზერბაიჯანისა და რუსეთ-უკრაინის ომებმა ქვეყნის თავდაცვის საქმისადმი სერიოზული დამოკიდებულებისა და შეძლებისდაგვარად ძლიერი შეიარაღებული ძალების მშენებლობის აუცილებლობა თვალნათლივ დაგვანახეს.
ბლოგის წერილობითი მასალების ზოგადი მიმოხილვა ამით ალბათ დასრულდა და ქვემოთ უკვე კონკრეტულ თემებზე გადავალთ უფრო დაწვრილებით და ხელშესახებად. მათ მიმოვიხილავთ ამ თემებში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობათა თანამიმდევრობის მიყოლით. ამავე დროს, როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნეთ, დიდი მოცულობის მასალები აქ უკვე პირდაპირ გაერთიანებული სახით იქნება წარმოდგენილი, და ამ მასალების თანამიმდევრობა მოიცემა მათში მკითხველთა შემოსვლების ინტენსივობის მიხედვით.
I. საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა ისტორია, რელიგიური მიმდინარეობების ისტორიისა და კულტურის საკითხები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით მასალაში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობა}
1) რომანტიზმი ევროპულ ლიტერატურაში და გერმანელი რომანტიკოსები – [25.04.11] – {19 503};
2) თურქეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [07.10.10] – {13 630};
3) რეფორმაციის ისტორია – [01.11.10] – {11 141};
4) საფრანგეთის ისტორია უძველესი დროიდან XX საუკუნის დასაწყისამდე (რევოლუციის პერიოდის გამოკლებით) – [07.10.10] – {9055};
5) დიდი ბრიტანეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [07.10.10] – {8727};
6) საფრანგეთის რევოლუციის ისტორია (ნაწილები I–II) – [01.11.10] – {6355};
7) ცალკეული მოვლენებისა და პიროვნებათა შესახებ გერმანიის ისტორიაში (ნაწილები I–IV) – [01.11.10] – {5791};
8) რუსეთის ისტორია რევოლუციისა და სამოქალაქო ომის წლებში (ნაწილები I–III) – [01.11.10 – 15.11.10] – {5020};
9) იტალიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [02.10.13] – {5149};
10) გერმანიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [07.10.10] – {4745};
11) ესპანეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [10.01.11] – {4487};
12) გერმანიის ისტორია ენციკლოპედიურ ლექსიკონ “გრანატის” მიხედვით (ნაწილები I–IV) – [04.02.13 – 08.02.13] – {3408};
13) ბიზანტია და ბიზანტინიზმი – [03.07.13] – {2504};
14) შოტლანდიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [05.02.11] – {1980};
15) კალვინი და კალვინიზმი – [22.02.12] – {1738};
16) ირლანდიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [10.01.11] – {1463};
17) პოლონეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [22.06.14] – {1121};
18) გერმანული სამხედრო სიმღერების ტექსტები – [30.10.10] – {824};
19) ნიდერლანდების ისტორია ძველი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [09.03.13] – {641};
20) კათოლიკური ეკლესია ძველი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [05.07.13] – {377};
21) სამოქალაქო ომი რუსეთში – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მიხედვით – [25.05.20] – {331};
22) თეთრი მოძრაობა და თეთრი არმია რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით – [21.08.20] – {237};
23) რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალები წითელი არმიის შესახებ – [05.08.20] – {171};
24) მდგომარეობა ჩრდილოეთ კავკასიაში 1917–1919 წლებში, რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით – [14.09.20] – {92}.
როგორც ვთქვით, ამ მასალებში მკითხველთა საერთო შემოსვლამ ამ წლის დასაწყისში შეადგინა 108 490 ერთეული, მაგრამ, ამავე დროს, ამ თემატიკას ეხმიანება მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის მიერ თარგმნილი ათი მასალა გერმანული ლიტერატურიდან, აგრეთვე მის მიერვე თარგმნილი ფრიდრიჰ ჰოლდერლინის პირადი წერილების საფუძველზე მარინე რევიშვილის მიერ შექმნილი ნაშრომიც „მაინც როგორები ვართ ეს ადამიანები?“, რომლებსაც აქვე ქვემოთ მოვიყვანთ:
1) ჰერმან ჰესე – “რიოში მარგალიტებით თამაში” (ნაწყვეტი) – [23.03.11] – {2952};
2) ამონარიდები წიგნიდან “გერმანული პოეზიის მცირე ანთოლოგია” – [08.04.13] – {1088};
3) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის კიდევ ერთი ახალი წიგნის შესახებ – [23.08.17] – {498};
4) მარინე რევიშვილი – მაინც როგორები ვართ ეს ადამიანები? – [11.08.17] – {372};
5) ამონარიდები ჰერმან ჰესეს რომანიდან “რიოში მარგალიტებით თამაში” – [28.05.20] – {244};
6) კლემენს მარია ბრენტანოს ლირიკა – [06.01.13] – {238};
7) გერმანელი რომანტიკოსი პოეტი ქალების შემოქმედებიდან – [06.01.13] – {189};
8) იოზეფ ფონ აიხენდორფის ლირიკა – [06.01.13] – {161};
9) ამონარიდი ანგელუს სილეზიელის თხზულებიდან „ქერუბიმული მოგზაური“ – [14.10.20] – {131};
10) გეორგ თრაკლის პოეზიიდან – [31.05.20] – {112};
11) ამონარიდი ფრიდრიჰ ჰოლდერლინის თხზულებიდან „ემპედოკლე“ – [31.05.20] – {107}.
სულ ამ მასალებში მკითხველთა 6092 შემოსვლა; და მაშინ მკითხველთა შემოსვლების საერთო რაოდენობა ამ თემატიკის მასალებში იქნება უკვე 114 582, რაც ზემოთაც იყო აღნიშნული.
II. რუსეთ-საქართველოს ისტორიული ურთიერთობების საკითხები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით მასალაში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობა}
1) ნიკოლოზ დუბროვინი – გიორგი XII საქართველოს უკანასკნელი მეფე და მისი შემოერთება რუსეთთან (ცალკეული თავების მიხედვით და შემდეგ ნაწილები I – V) – [17.01.11 – 03.03.12] – {12 434};
2) ნიკოლოზ დუბროვინი – კავკასიაში ომისა და რუსების მფლობელობის ისტორია – ტომი III (ცალკეულ თავებად და შემდეგ ნაწილები I–IX) – [31.01.14 – 06.11.16] – {5782};
3) ნიკოლოზ დუბროვინი. “კავკასიაში ომისა და რუსების მფლობელობის ისტორია” (ტომი II) (ცალკეულ თავებად და შემდეგ ნაწილები I–VI) – [08.09.12 – 15.11.13] – {4514};
4) ქართული ისტორიოგრაფია რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობათა შესახებ (ნაწილები I – VI) – {4358};
5) ნიკოლოზ დუბროვინი აფხაზების შესახებ (ნაწილი I–IV) – [01.11.10] – {3422};
6) ტფილისისა და ქუთაისის გუბერნიები და საქართველოს საეგზარქოსო XIX საუკუნის მიწურულს – [10.01.11] – {3040};
7) ზოგიერთი ინფორმაცია მოკლედ რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების შესახებ XVIII-XIX საუკუნეებში (ნაწილი I–III) – [06.12.10] – {1953};
8) ქართული საზოგადოება საქართველოს რუსეთთან შეერთების ხანაში (ნაწილები I–II) – [01.06.12] – {1706};
9) პოლკოვნიკი ბურნაშოვი საქართველოს შესახებ – [01.11.10] – {1541};
10) საქართველოსა და რუსეთის ისტორიულ ურთიერთობათა შესახებ – [26.11.10] – {1476};
11) გეორგიევსკის ტრაქტატზე წარმოდგენის გაყალბება ქართულ ისტორიულ აზროვნებაში – [26.11.10] – {1213};
12) იასე ცინცაძე – „1783 წლის მფარველობითი ტრაქტატი /მასალები რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების ისტორიისათვის/“, თბილისი, 1960 წ. (ნაწილები I–III) – [31.05.18] – {1166};
13) Из книги Автандила Ментешашвили «Исторические предпосылки современного сепаратизма в Грузии» – [10.10.23 – 20.11.23] – {1011};
14) იოჰან გიულდენშტედტის ზოგიერთი ცნობა და მოსაზრება საქართველოს შესახებ (ნაწილები I–II) – [29.08.16; 05.09.16] – {1003};
15) ოსები და ოსეთი, რუსი ავტორების მიხედვით, XIX საუკუნის მიწურულს – [10.01.11] – {912};
16) Соломон Лекишвили – Когда возник термин «Южная Осетия»? – [21.03.11] – {808};
17) ვალერიან მაჭარაძე – „ასპინძის ბრძოლა“ (ნაწილები I–III) – [30.05.18 – 31.05.18] – {804};
18) ლევან თოიძე – როგორ შეიქმნა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი – [(12–14).02.20] – {671};
19) ვალერიან მაჭარაძე 1780–1762 წლებში რუსეთში თეიმურაზ II-ის ელჩობის შესახებ (ნაწილები I– III) – [17.09.18 – 18.09.18] – {662};
20) საქართველოს „გამსაბჭოებლები“ 1921 წელს – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით (ოთხ ნაწილად) – [10.03.21] – {648};
21) გიორგი პაიჭაძე – რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების შესახებ (XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში) (ნაწილები I–III) – [29.05.18 – 30.05.18] – {532};
22) გეორგიევსკის ტრაქტატი – საქართველოზე რუსეთის მფარველობის ხელშეკრულება – [26.11.10] – {529};
23) ბაგრატ ბატონიშვილის ცნობები საქართველოს რუსეთთან შეერთების შესახებ – [23.08.11] – {441};
24) კომენტარი ზურაბ ავალიშვილის წიგნის “საქართველოს დამოუკიდებლობა...” ხელახლა გამოცემაზე – [03.06.11] – {429};
25) О проблеме Борчалинского уезда Тифлисской губернии Российской империи – [17.12.20] – {398};
26) რუსი ისტორიკოსების ხედვა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობებისა გასულ საუკუნეებში (ნაწილები I–II) – [30.06.16] – {383};
27) იასე ცინცაძე – ათანასე თბილელისა და სიმონ მაყაშვილის ელჩობა რუსეთში (1752–1754) (ნაწილები I–II) – [27.04.19] – {347};
28) О Персидском походе Петра Великого – [09.06.17] – {261};
29) ორი დასავლური ხედვა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობებისა XIX საუკუნეში – [08.07.16] – {231};
30) ორი საბუთი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან 1768–1774 წწ. რუსეთ-თურქეთის ომში – [24.06.18] – {228};
31) აკადემიკოსი დუბროვინი XIX საუკუნის შუახანებში ოსთა განსახლების შესახებ – [11.12.12] – {221};
32) იასე ცინცაძე – კაპიტან ოთარ თუმანოვის მოხსენებითი ბარათები საქართველოდან (1754–1756) – [16.06.18] – {195};
33) АКАГК, том III, 1869 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе – [06.08.20] – {143};
34) АКАГК, том IV, 1870 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе – [08.12.20] – {138};
35) აკადემიკოსი დუბროვინი საქართველოს მთავარმართებლად თავად ციციანოვის დანიშვნის, მისი წარსული ცხოვრებისა და ახალ თანამდებობაზე პირველი ნაბიჯების შესახებ – [17.11.16] – {121};
36) Кого убили большевистские завоеватели в Грузии – [05.06.21] – {119};
37) Письмо старых грузинских революционеров марксистов к И. В. Сталину – [27.07.21] – {111};
38) ქართულენოვანი დოკუმენტები ალ. ცაგარელის წიგნიდან «Грамоты и другие исторические документы…» (ნაწილები I–IV) – [(23–28).10.25] – {110};
39) АКАГК, том I, 1866 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе – [08.12.20] – {108};
40) აკადემიკოსი დუბროვინი თავად ციციანოვის კავკასიელ მფლობელებთან ურთიერთობების შესახებ – [03.05.17] – {105};
41) Григол Лордкипанидзе – Ответ инициативной группе по ликвидации социал-демократической партии Грузии – [20.04.22] – {94};
42) Автандил Ментешашвили – Грузия – РСФСР [1920 – 1921 годы] – [14.06.22] – {87}.
43) გრიგოლ ლორთქიფანიძე – პასუხი საინიციატივო ჯგუფს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიკვიდაციის საკითხში – [14.09.24] – {83};
44) АКАГК, том II, 1868 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе – [27.06.20] – {74};
45) Опыты над Россией – [28.05.21] – {67};
46) Ав. Ментешашвили, Ак. Сургуладзе – Только факты и документы – [17.05.22] – {61};
47) АКАГК, том V, 1873 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе – [23.02.21] – {59};
48) გრაფი პასკევიჩი რუსული ჯარების მიერ ახალციხის აღების შესახებ – [24.07.24] – {58};
49) 1922 წლის საარქივო დოკუმენტი, საქართველოს საერთაშორისო და საშინაო მდგომარეობისადმი მაშინდელი ხელისუფლების დამოკიდებულების შესახებ – [23.05.22] – {52};
50) გრაფების ნესელროდესა და პასკევიჩის მიმოწერიდან 1828-29 წლების მიჯნაზე – [25.06.24] – {52};
51) კოლაუ ნადირაძის ლექსი - 25 თებერვალი 1921 წ. – [14.12.21] – {51};
52) АКАГК, том VI, часть I, 1874 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе – [03.04.21] – {48};
53) გრაფ პასკევიჩის ყოვლადუქვეშევრდომილესი რაპორტი, 1818 წლის 8 აგვისტოს. – ბანაკი ახალციხესთან. – [05.07.24] – {47};
54) გრაფ ფასკევიჩის ყოვლადუქვეშევრდომილესი რაპორტი, 1828 წლის 19 ივნისს. – ბანაკი ყარსის ციხესიმაგრესთან. – [30.06.24] – {42}.
III. საქართველოს ისტორიისა და თანამედროვეობის ზოგადი საკითხები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით მასალაში მკითხველების შემოსვლათა რაოდენობა}
1) ნიკოლოზ დუბროვინი ქართველების შესახებ (ჯერჯერობით სულ 12 თავი, მასალა დასამთავრებელია) – [17.03.14 – 02.06.17] – {9371};
2) პლატონ იოსელიანი – ცხოვრება გიორგი მეცამეტისა (სულ 9 წერილი /ნაწილი/) – [06.12.10 – 06.07.16] – {5092};
3) ივანე ჯავახიშვილი ქართველების წარმოშობისა და უძველესი ბინადრობის შესახებ (სულ 7 წერილი /ნაწილი/) – [22.12.10] – {4179};
4) გენერალი გიორგი კვინიტაძე – „ჩემი მოგონებანი საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში 1917–1921“ /რუსულ ენაზე/, პარიზი, 1985 (სრული თარგმანი) – [18.01.19 – 01.04.20] – {3590};
5) Генерал Георгий Квинитадзе – Мои воспоминания в годы независимости Грузии 1917-1921 (Париж, 1985) – [(15–21).05.18] – {3031};
6) რუსლან მიქაბერიძის პოეზიიდან – [03.04.15] – {3021};
7) სარგის კაკაბაძე – „კრწანისის ბრძოლა“ (ნაწილები I– IV) – [20.12.18 – 22.12.18] – {2958};
8) Валико Джугели – Тыжелый крест – [(05–11).04.18] – {2267};
9) ისტორიული პარალელები – [19.11.10] – {2076};
10) ევლია ჩელების ცნობები XVII საუკუნის შუახანებში საქართველოს, ქართველების, აფხაზებისა და კაზაკების შესახებ (ნაწილები I–II) – [(03–15).10.14] – {1757};
11) ვალიკო ჯუღელი – მძიმე ჯვარი, 1920 – [13.04.20 – 19.11.20] – {1740};
12) არქანჯელო ლამბერტი აფხაზების შესახებ – [19.11.10] – {1543};
13) ივანე ჯავახიშვილის ცნობები აფხაზების ვინაობის, განსახლებისა და ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიების შესახებ – [22.12.10] – {1010};
14) საქართველოს დღევანდელი სატკივარის ერთი მხარე რუსლან მიქაბერიძის შემოქმედებაში – [26.11.10] – {937};
15) ისევ რუსლან მიქაბერიძის პოეზიიდან (ნაწილები I– II) – [04.01.19; 05.01.19] – {889};
16) ლეო რუხაძის დღიურები 1924 წლის აჯანყების შესახებ (ნაწილები I – V) – [02.12.20 – 27.05.21] – {821};
17) საქართველოს პროდასავლური კურსის შესახებ (ნაწილები I–II) – [09.05.12] – {807};
18) ამონარიდები არჩილ მეფის პოემიდან „გაბაასება რუსთველისა და თეიმურაზისა“ (სულ 3 ნაწილად) – [08.05.17 – 21.05.17] – {680};
19) ზოგიერთი რამ ქართული ისტორიოგრაფიის შესახებ – [26.04.11] – {677};
20) ლევან თოიძე – როგორ შეიქმნა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი (ნაწილები I – III) – [(12 – 14).02.20] – {671};
21) ინტერვიუ: რამდენად რეალურია მესამე მსოფლიო ომის საშიშროება? – [19.11.10] – {668}
22) ვახუშტი ბატონიშვილი გიორგი XI-ისა და ვახტანგ VI-ის მეფობის შესახებ – [20.02.16] – {634};
23) ჟაკ ფრანსუა გამბა ტრადიციული ევროპული დამპყრობლობის, მისი გამომწვევი მიზეზებისა და 1820-იანი წლებისთვის არსებული მდგომარეობის შესახებ – [19.05.14] – {607};
24) წმინდა ილია მართლის (ილია ჭავჭავაძის) აზრები – [06.12.10] – {568};
25) ვიქტორ ნოზაძე – საქართველოს აღდგენისათვის ბრძოლა მესხეთის გამო, თბილისი, 1989 (ნაწილები I – II) – [25.03.20] – {560};
26) ქრისტიანობა და პოლიტიკა – [26.11.10] – {515};
27) Стихотворения из сборника «Грузинская лира», Тбилиси, 1978 – [01.11.21] – {505};
28) ქართლის მეფის თეიმურაზ მეორის პოეზიიდან (ნაწილები I–II) – [23.11.17; 26.11.17] – {461};
29) Выдержки из древних грузинских летописей об Абхазии, Осетии и осетинах и о замужестве царицы Тамары – [27.04.18] – {433};
30) ზოგიერთი მოსაზრება საქართველოს მართლმადიდებელ სამოციქულო ეკლესიასა და სახელმწიფოს შორის საკონსტიტუციო შეთანხმებასთან დაკავშირებით – [02.12.11] – {425};
31) ღვთივსათნო ურთიერთობები ადამიანებს შორის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ, ოჯახურ და პირად საკითხებში მოსეს ხუთწიგნეულის მიხედვით (ნაწილები I–II) – [30.06.11; 23.08.11] – {422};
32) აფხაზეთთან და აფხაზებთან დაკავშირებული კიდევ ერთი ქართული სიყალბის გამო – [19.05.14] – {421};
33) ბესარიონ გაბაშვილის (ბესიკის) და გოდერძი ფირალიშვილის პოეზიიდან – [19.12.17] – {408};
34) ეროვნული საკითხის გამო – [19.11.10] – {386};
35) პროფესორი ვალერიან გაბაშვილი ვახუშტი ბატონიშვილის ისტორიულ-პოლიტიკური შეხედულებების შესახებ – [28.02.16] – {372};
36) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით (ნაწილები I – II) – [06.12.20] – {360};
37) მეფე არჩილ მეორე – გაბაასება კაცისა და სოფლისა – [22.07.17] – {343};
38) კონსტანტინე ლორთქიფანიძის ერთი ლექსის გამო – [13.10.18] – {327};
39) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოღვაწენი – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით (ნაწილები I–II) – [(22, 24).12.20] – {321};
40) ქართლის მეფის ვახტანგ მეექვსის პოეზიიდან – [28.09.17] – {304};
41) იოსებ სააკაძე – დიდმოურავიანი (ნაწილები I–II) – [09.09.17] – {289};
42) სუმბატ დავითის ძე X საუკუნის ბოლოსა და XI-ის დასაწყისში საქართველოს ცხოვრებისა და ჩვენს ქვეყანაში ბიზანტიის კეისრის ლაშქარში რუსული ჯარის პირველად გამოჩენის შესახებ – [06.06.17] – {281};
43) ამიერკავკასიის შესახებ 1917–1918 წლებში – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით – [31.08.20] – {275};
44) 1920-იანი წლების გლობალიზაციის “მარგალიტები” – [09.07.17] – {255};
45) მეფე არჩილ II – საქართველოს ზნეობანი – [18.06.17] – {244};
46) მართლმადიდებლობის როლი და ამოცანები გაერთიანებულ ევროპაში – [08.10.13] – {214};
47) პლებისციტის გამო ნატო-ს საკითხზე და ზოგიერთი სხვა რამ – [19.11.10] – {150};
48) ლევან თოიძე – 25 თებერვლის შემდეგ – [25.02.20] – {146};
49) ჩემი ბლოგის წერილობითი მასალების შესახებ – [04.03.17] – {142};
50) ვითომ დამოუკიდებელი საქართველოს გზა და საქმეები – [18.12.21] – {141};
51) ქრისტიანული პოლიტიკის შესახებ გაზეთ „ახალ 7 დღესა“ და ჟურნალ „ქვაკუთხედში“ გამოქვეყნებული წერილები (2006 და 2008 წლებში) – [30.11.18] – {137};
52) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2019 წლის დასაწყისში – [12.05.19] – {132};
53) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2018 წლის დასაწყისში – [16.02.18] – {129};
54) ეროვნული უსაფრთხოების ერთი აქტუალური საკითხის გამო – [29.04.13] – {128};
55) შეტყობინება ბლოგის მკითხველებს – [10.05.21] – {118};
56) თავდაცვის სამინისტროსთან ჩემი ბოლო ურთიერთობებისა და უკანასკნელი არჩევნების შესახებ – [01.11.18] – {114};
57) საქართველოს წარსულის ზოგიერთი საკითხი მეფის არჩილ II-ის შემოქმედებიდან – [19.06.17] – {113};
58) საქართველოს აქლემებს შორის გამოჭყლეტილი კოზაკის ბედს უმზადებენ – [23.12.12] – {109};
59) გენერალი გიორგი კვინიტაძე – „ჩემი პასუხი“ – [31.10.21] – {105};
60) ივანე ჯავახიშვილი ქართველთა მონასტრების შესახებ უცხოეთში XVI საუკუნეში – [18.04.17] – {96};
61) მდგომარეობა ჩრდილოეთ კავკასიაში 1917–1919 წლებში, რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით – [14.09.20] – {92};
62) ბლოგზე გამოქვეყნებული წერილობითი მასალების კლასიფიკაცია თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით (2017 წლის დასაწყისში) – [06.04.17] – {86};
63) მეფე არჩილ მეორე – ლექსნი ასნი ორმუხლნი – [13.08.17] – {85};
64) გრიგოლ ლორთქიფანიძე – პასუხი საინიციატივო ჯგუფს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიკვიდაციის საკითხში – [14.09.24] – {83};
65) მეფის თეიმურაზ პირველის პოეზიიდან – [16.08.17] – {82};
66) უსიამოვნო ამბების შესახებ – [13.02.23] – {80};
67) ლეო რუხაძე 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შესახებ – [12.03.24] – {80};
68) დამატებით წერილზე – „უსიამოვნო ამბების შესახებ“ – [20.02.23] – {75};
69) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2024 წლის დასაწყისში – [01.02.24] – {71};
70) მასალა ფეისბუქიდან 2 – [23.12.22] – {69};
71) 1978 წლის 14 აპრილის გამოსვლასთან დაკავშირებული ლექსებიდან – [04.01.24] – {65};
72) მანანა პაიჭაძისა და მისი „კაგებეშნიკი“ მამიკოს შესახებ – [16.02.25] – {65};
73) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2023 წლის დასაწყისში – [27.01.23] – {64};
74) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2020 წლის დასაწყისში – [15.04.20] – {62};
75) ჩემი ახალი მასალების შესახებ – [01.04.22] – {61};
76) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2021 წლის დასაწყისში – [15.08.21] – {60};
77) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2022 წლის დასაწყისში – [22.03.22] – {55};
78) კოლაუ ნადირაძის ლექსი – 25 თებერვალი 1921 წ. – [14.12.22] – {51};
79) მერაბ ჯიბლაძე – გზაჯვარედინზე – [24.02.25] – {47};
80) მასალა ფეისბუქიდან 1 – [22.12.22] – {46};
81) მასალა ფეისბუქიდან 3 (თავდაცვა და ისტორია) – [16.06.24] – {42};
82) Para bellum – ემზადე ომისთვის – [25.11.22] – {40};
83) მასალა ფეისბუქიდან - 4 – [29.06.24] – {37};
84) ბლოგის წერილობითი მასალების განაწილება და დახასიათება თემატიკისა და მკითხველთა დაინტერესების მიხედვით 2025 წლის დასაწყისში – [30.01.25] – {31};
85) ქართულენოვანი და რუსულენოვანი ვიკიპედიების ზოგიერთი მნიშვნელოვანი წერილის შედარება და შეფასება – [28.01.25] – {24}.
IV. რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე ურთიერთობების საკითხები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით მასალაში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობა}
1) სიმღერების ტექსტები ჟანა ბიჩევსკაიას რეპერტუარიდან – [01.07.12] – {1409};
2) მღვდელმონაზონ რომანოზის (მატიუშინის) პოეზია (ნაწილები I–II) – [19.06.12; 25.06.12] – {1136};
3) О так называемой Южной Осетии – [09.11.19] – {672};
4) ლევან თოიძე – როგორ შეიქმნა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი – [(12–14).02.20] – {671};
5) აშშ-ისა და სსრკ/რუსეთის სტრატეგიული და ტაქტიკური საბრძოლო ავიაციის შესაძლებლობების შედარება – [17.01.11] – {637};
6) ფსკოვო-პეჩორის მონასტრის ხატებიდან მირონდენა დიდ ომს მოასწავებს – [31.01.13] – {626};
7) რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობათა შესახებ (2006 წლის მოვლენებთან დაკავშირებით) – [26.11.10] – {587};
8) საქართველოს სამეფო სახლი – ისტორია და თანამედროვეობა – [18.03.12] – {578};
9) ნინა კარტაშოვას პოეზია – [05.07.12] – {576};
10) Стихотворения из сборника «Грузинская лира», Тбилиси, 1978 – [01.11.21] – {505};
11) ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და რუსეთი – [24.04.15] – {488};
12) Письма к госпоже Н. А. Нарочницкой по вопросу русско-грузинских отношений – [13.03.11] – {451};
13) რუსეთისა და აშშ-ის სტრატეგიულ შეტევით შეიარაღებათა ბალანსი – [06.12.10] – {443};
14) თანამედროვე რუსეთის სატკივარი მართლმადიდებელ ავტორთა თვალთახედვით და უკანასკნელი კონფლიქტი საქართველოსთან – [26.11.10] – {437};
15) Из истории взаимоотношений грузинского и осетинского народов (части 1–2) – [22.08.19] – {437};
16) О явных антигрузинских и проармянских настроениях властей Советского Союза во времена правления Н. С. Хрущёва – [07.03.18] – {407};
17) გალიციის ისტორია და მისი მდგომარეობა XIX საუკუნის მიწურულს – [12.04.14] – {400};
18) მონარქიისა და ხალხის მმართველობის შესახებ – [06.12.10] – {393};
19) Об одной дискуссии на Facebook по вопросу о русско-грузинских отношениях и о так называемой Южной Осетии – [01.04.18] – {366};
20) უკრაინა და უკრაინოფილობა XX საუკუნის დასაწყისისთვის – [08.04.14] – {362};
21) სტრატეგიული და ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების ბალანსი – [30.03.12] – {354};
22) Выдержки из книги Роланда Топчишвили – Этноисторические этюды – [09.12.19] – {347};
23) იგორ ტალკოვის პოეზია – [29.06.12] – {341};
24) По вопросу о насильственном переселении некоторых народов Кавказа и крымских татар в Среднюю Азию в начале 1944 года – [07.07.17] – {339};
25) ზოგიერთი რამ ცხინვალის რეგიონში უკანასკნელი მოვლენების გამო – [19.11.10] – {319};
26) გერმანელი პროფესორის მირიამ გებჰარდტის წიგნმა “როცა მოვიდნენ ჯარისკაცები” შოკი გამოიწვია ევროპაში – [09.02.16] – {286};
27) რუსეთიდან უკრაინისკენ. კომუნიზმის საჩუქრები. – [08.07.15] – {236};
28) Комментарий к видеоролику о русско-грузинских отношениях – [14.08.19] – {196};
29) სერგეი ბეხტეევის პოეზია – [13.06.12] – {190};
30) ფედია “ოპერაცია i”-დან იყო ხელჩართული ბრძოლის ასი (დიდოსტატი) და დიდების ორი ორდენის კავალერი – [09.02.16] – {184};
31) О преподавании в средней школе советского времени истории СССР и истории народов СССР – [11.01.18] – {162};
32) Продолжение дискуссии к комментарию на видеоролик о русско-грузинских отношениях – [15.12.19] – {158};
33) ი. ა. ილინი. უთანასწორობისა და სამართლიანობის შესახებ – [12.11.13] – {145};
34) ზოგიერთი მოსაზრება ეკონომიკურ საკითხებთან დაკავშირებით – [06.12.10] – {139};
35) О печальном явлении искажения (умаления) истории Грузии некоторыми русскими авторами – [17.10.17] – {136};
36) “ფეისბუქზე” მიმდინარე ერთი მსჯელობიდან რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობათა შესახებ და ოსურ საკითხზეც – [26.10.12] – {110};
37) ასეთი რამ აშშ-ის შესახებ ჯერ არავის დაუწერია. ხმა მღაღადებლისა რიგიდან – [03.02.16] – {93};
38) არსენი ნესმელოვის (მიტროპოლსკის) პოეზიიდან – [09.06.12] – {88};
39) დიდმპყრობელი რუსეთიდან დიდმპყრობელ დასავლეთამდე – [20.05.13] – {82};
40) Комментарий к видеоролику о войне августа 2008 года – [19.06.19] – {80};
41) Комментарий к словам президента России Путина о вхождении всех осетин в подданство Российской империи в 1774 году – [10.07.19] – {74};
42) Комментарий к одному видеоролику Дмитрия Пучкова относительно национального вопроса в СССР – [25.05.19] – {73};
43) მღვდელმოწამე დეკანოზი ნიკოლოზ ლეკტორსკი – [12.11.13] – {68};
44) დასავლეთის სახელმწიფოთა ფინანსური მაჩვენებლების შესახებ 1980-იანი წლების მიწურულიდან – [09.11.14] – {52}.
როგორც ადრე უკვე აღვნიშნავდი, 2021 წლის დასაწყისში ამ თემატიკაში 122 წერილობითი მასალა შედიოდა /დიდი მოცულობის მასალების გაერთიანების შემდეგ – 119/, ახლა კი მხოლოდ 44-ია. ამის მიზეზი ისაა, რომ წავშალე წერილების თარგმანები ძირითადად ნატალია ნაროჩნიცკაიას საიტიდან. თუმცა ისინი ჩემი თარგმნილი ტექსტები იყო და მათში დიდი შრომაც მქონდა ჩადებული, მაგრამ რაკი თვითონ ქ-ნი ნაროჩნიცკაია და მისი თანამოაზრენი ჩვენთან წესიერ და პატიოსან, ქრისტიანულ ურთიერთობებს თავს არიდებენ, ანუ ღმერთთან ორპირობენ და თვალთმაქცობენ, თავს მართლმადიდებელ ქრისტიანებს ეძახიან, მაგრამ ქრისტიანულად სულაც არ გვექცევან, არამედ ღორულ-დამპყრობლურად და ამით არღვეევენ ქრისტეს სწავლებას, ამიტომ მეც დიდად აღარ მიდარდია ბლოგიდან იმ წერილების მოშორების გამო. სახარებაში უფალი გვასწავლის, სხვებს ისე ვექცეოდეთ, როგორც გვინდა, რომ სხვები ჩვენ თვითონ გვექცეოდნენ. ეს პირდაპირ წერია სახარებაში და მეც ასეთ დამოკიდებულებას ვთავაზობდი ჩემს რუს თანამოსაუბრეებს რიგ სოციალურ ქსელებში (კერძოდ „ფეისბუქსა“ და „იუთუბიში“); ისინი კი, თუმცა ვერ უარყოფდნენ ასეთ რამეს, რადგან ეს სიტყვები და სწავლება პირდაპირ სახარებაშია და უფლისგანაა, მაგრამ წაყრუებას ამჯობინებდნენ, ამ თემას აღარ ანვითარებდნენ და ლაპარაკი სხვა საკითხებზე გადაჰქონდათ. ეს რიგით მოქალაქეებს, მაგრამ როცა ასევე იქცევიან ისინი, ვინც თავს ქრისტიანულად მოაზროვნე ადამიანებს უწოდებენ და მაცხოვრის სწავლებასაც ხშირად იშველიებენ, მათ გაცილებით უფრო მეტი მოეთხოვებათ. ისინი კი ჩვენთან და სხვა მათზე მცირე სახელმწიფოებთან ურთიერთობებში ზურგს აქცევენ ქრისტეს სწავლებას და რუსულ იმპერიალისტურ დამპყრობლურ მიზნებს მისდევენ და ებღაუჭებიან. ამიტომ არ დამნანებია ჩემი ბლოგიდან ერთი ასეთი თანამედროვე რუსი „მოღვაწის“ წერილების წაშლა, თუმცა კი, თავისთავად, ეს მოვლენა გულსატკენი და დასანანია. აქვე უნდა აღვნიშნო ისიც, რომ არც ჩვენში იკლავენ თავს მაინცა და მაინც ქრისტეს ამ სწავლების დაცვითა და შესრულებით, აქაც ისე ექცევიან სხვებს, თავიანთ თანამემამულეებს, რასაც საკუთარი თავისთვის სულაც არ ისურვებდნენ. ესენი ამ საკითხში ქრისტეს გამყიდველები არიან და მიიღებენ იმას, რაც უფლის მოღალატესა და გამყიდველს ეკუთვნის და შეეფერება. რა ვქნათ, თუ უკეთესი ხვედრი არ უნდათ, გზაც იქითა ჰქონიათ. აი, დიდი ომი გვიახლოვდება, და შეიძლება ასეთი გზითაც მიიღონ მათ თავიანთი საქმეების სამაგიერო და საზღაური. ღმერთმა იცის.
V. საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა სამხედრო სამხედრო მშენებლობის საკითხები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით მასალაში მკითხველების შემოსვლათა რაოდენობა}
1) აშშ სამხედრო სტრატეგიისა და ნატო-ს კოალიციური სტრატეგიის განვითარება 1950-იანი წლებიდან 80-იანების დასაწყისამდე (ნაწილები I–V) – [08.02.11] – {3339};
2) აშშ შეიარაღებული ძალები 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში (ნაწილები I–V) – [27.04.11] – {1408};
3) ნატო-ს ბლოკის ევროპული ქვეყნების სამხედრო მშენებლობის ძირითადი საკითხები 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში (ნაწილები I–V) – [20.06.11] – {1376};
4) შეიარაღებული ძალების სახეობათა და სპეციალური დანიშნულების ძალების მოქმედებები სპარსეთის ყურის ზონაში 1990-91 წლებში (ნაწილები I–II) – [11.09.14; 22.09.14] – {1318};
5) 1990-91 წლებში სპარსეთის ყურის ზონაში მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტის შესახებ (ნაწილები I–II) – [15.07.14] – {985};
6) ნატო და დასავლეთევროპული კავშირი 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში (ნაწილები I–III) – [14.05.11] – {798};
7) საბრძოლო მოქმედებები განსაკუთრებულ პირობებში (ნაწილები I–III) – [13.05.14 – 15.05.14] – {670};
8) აშშ-ისა და სსრკ/რუსეთის სტრატეგიული და ტაქტიკური საბრძოლო ავიაციის შესაძლებლობების შედარება – [17.01.11] – {637};
9) აშშ სახმელეთო ჯარების დაკომპლექტება და საბრძოლო მომზადება. ოფიცერთა კადრების მომზადება და მათ მიერ სამსახურის გავლა (ნაწილები I–II) – [09.10.12; 10.10.12] – {612};
10) ნატო-ს ბლოკის გარეთ მყოფი ზოგიერთი სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალები (ნაწილები I–II) – [06.11.13] – {598};
11) დამატებითი მასალები ნატო-ს ბლოკის შესახებ 1970-იან წლებში (ნაწილები I–IV) – [27.02.15 – 06.03.15] – {592};
12) ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და რუსეთი – [25.04.15] – {488};
13) რუსეთისა და აშშ-ის სტრატეგიულ შეტევით შეიარაღებათა ბალანსი – [06.12.10] – {443};
14) აშშ სახმელეთო ჯარების გამოყენების კონცეფცია “საჰაერო-სახმელეთო ოპერაცია (ბრძოლა)” და მისი რეალიზაციის პირობები – [17.05.12] – {395};
15) სტრატეგიული და ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების ბალანსი – [30.03.12] – {354};
16) ნატო – წარსული და თანამედროვეობა – [27.02.12] – {352};
17) აშშ “მძიმე” ფორმირებების საბრძოლო გამოყენება (ნაწილები I–II) – [07.07.12] – {264};
18) აშშ შეიარაღებული ძალების მდგომარეობა და განვითარების პერსპექტივები – [29.12.11] – {221};
19) შეიარაღებული ძალების დაკომპლექტების პრაქტიკა საზღვარგარეთის ქვეყნებში – [04.11.12] – {197};
20) ჩრდილოატლანტიკური კავშირის სწრაფი რეაგირების ძალები – [15.03.12] – {161};
21) სამხედრო-საზღვაო ძალები ნატო-ს გაერთიანებული (სამოკავშირეო) შეიარაღებული ძალების სწავლებაზე ატლანტიკაში 1980-იანი წლების დასაწყისში – [22.05.17] – {130};
22) აშშ შეიარაღებული ძალების მართვის უმაღლესი ორგანოები – [26.01.12] – {125};
23) მარკ სოლონინი – 22 ივნისი, ანუ როდის დაიწყო დიდი სამამულო ომი (ნაწილი I და II) – [(21 – 22).09.25] – {99};
24) მარკ სოლონინი – 22 ივნისი. კატასტროფის ანატომია (ნაწილები I და II) – [13.11.25] – {78};
25) მარკ სოლონინი – 23 ივნისი – “დღე М” – [06.12.25] – {32};
26) მარკ სოლონინი – ტვინის გაუპატიურება (Мозгоимение). დიდი ომის ყალბი ისტორია – [26.12.25] – {30}.
VI. მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილისა და სხვა თანამედროვე ლიტერატურული მასალები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრის მდგომარეობით მასალაში მკითხველების შემოსვლათა რაოდენობა}
1) ჰერმან ჰესე – “რიოში მარგალიტებით თამაში” (ნაწყვეტი) – [23.03.11] – {2952};
2) ერთი სპექტაკლის თაობაზე – “ჩვენთვის უცნობი ქვეყანა” (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [14.12.13] – {1499};
3) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი – რეცენზია ვანო კობაიძის წიგნზე „ფიქრს ვერ დაიტევს სამყარო“ – [27.06.18] – {1395};
4) ამონარიდები წიგნიდან “გერმანული პოეზიის მცირე ანთოლოგია” (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [08.04.13] – {1088};
5) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის ლექსები – [22.02.11] – {863};
6) ჰერმან ჰესეს “რიოში მარგალიტებით თამაშის” თარგმანთან დაკავშირებული საკითხების გამო – [21.01.14] – {763};
7) რეცენზია წიგნზე “პოეტური სიტყვის რთველი” (ც. ხეთერელი) – [09.09.11] – {574};
8) ეთერი ბებოს (ეთერ ნუცუბიძის) ლექსები – [10.09.11] – {521};
9) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის კიდევ ერთი ახალი წიგნის შესახებ – [23.08.17] – {498};
10) ძველი ჩინური იგავები – გერმანულიდან თარგმნა მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილმა – [30.04.20] – {477};
11) ზოგი რამ დღევანდელი ლიტერატურის შესახებ (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [17.01.11] – {456};
12) ლიტერატურული პორტრეტი – ვახტანგ გოგიჩაიშვილი (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [16.12.17] – {425};
13) ინტერვიუ: “გამომცემლობა “სიესტას” უჩივიან” (ხათუნა ხატიაშვილი) – [16.01.14] – {392};
14) ისევ სასამართლო პროცესის გამო ჰერმან ჰესეს “რიოში მარგალიტებით თამაშის” თარგმანთან დაკავშირებით (ნაწილები I–III) – [23.09.17 – 29.10.17] – {375};
15) მაინც როგორები ვართ ეს ადამიანები? (მარინე რევიშვილი) – [11.08.17] – {372};
16) ახალი წიგნები – [16.07.17] – {350};
17) მარიამ ქსოვრელის გამოქვეყნებული წიგნების ჩამონათვალი – [28.11.21] – {331};
18) კობა არაბულის პოეზიის გამო (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [07.05.11] – {312};
19) Mariam Ksowreli-Chartischwili – Lyrik aus Georgien – [29.04.11] – {287};
20) ნიმუშები კობა არაბულის პოეზიიდან გერმანული თარგმანებით – [19.09.18] – {271};
21) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი – ალილოზედ თქმული – [06.01.12] – {248};
22) ამონარიდები ჰერმან ჰესეს რომანიდან “რიოში მარგალიტებით თამაში” – [28.05.20] – {244};
23) კლემენს მარია ბრენტანოს ლირიკა (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [06.01.13] – {238};
24) მიხეილ კვესელავას გახსენება – [14.06.21] – {209};
25) ლალი ბრეგვაძე-კახიანი – ნუ იტყვი წითური ვარო (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის თარგმანით გერმანულ ენაზე) – [13.09.18] – {201};
26) გერმანელი რომანტიკოსი პოეტი ქალების შემოქმედებიდან (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [06.01.13] – {189};
27) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის ახალი წიგნები (ლალი ბრეგვაძე-კახიანი) – [06.12.17] – {174};
28) მარიამ ქსოვრელის ორი ახალი კრებულის შესახებ – [28.10.21] – {167};
29) იოზეფ ფონ აიხენდორფის ლირიკა (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [06.01.13] – {161};
30) ზელიმხან მაღრაძის მოთხრობა „ქვაკაცა“ – [29.04.24] – {157};
31) ამონარიდები მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის პოეტური კრებულიდან „ისევ შენამდე“ – [09.06.20] – {157};
32) მამისთვალი (მოთხრობა) (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [25.12.11] – {150};
33) მარიამ ქსოვრელის ახალი წიგნი – ძველი ჩინური იგავები – [07.02.21] – {144};
34) ზელიმხან მაღრაძის მოთხრობა „ლუკა“, მარიამ ქსოვრელის თარგმანით გერმანულ ენაზე – [18.03.24] – {141};
35) ჯილდა გორდაძე – თარგმანები – [17.01.18] – {139};
36) ნინო ბაქანიძის წიგნის გამო “ანა საოცრებათა ქვეყანაში” (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [03.05.11] – {137};
37) სოლომონ ნადიმაშვილის ლექსების შესახებ (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [17.04.17] – {137};
38) ამონარიდი ანგელუს სილეზიელის თხზულებიდან „ქერუბიმული მოგზაური“ – [14.10.20] – {131};
39) ჰერმან ჰესეს წიგნების ჩემეულ თარგმანებთან დაკავშირებით – მარიამ ქსოვრელი – [03.11.22] – {114};
40) გეორგ თრაკლის პოეზიიდან – [26.02.21] – {112};
41) ამონარიდი ფრიდრიჰ ჰოლდერლინის თხზულებიდან „ემპედოკლე“ – [31.05.20] – {107};
42) მოგონებები უნივერსიტეტის წლებზე – [21.10.22] – {105};
43) მარიამ ქსოვრელის ახალი ლექსების კრებული – [27.06.21] – {104};
44) როსტომ ჩხეიძე წიგნის – „ძველი ჩინური იგავები“ შესახებ – [09.04.21] – {81};
45) ტარიელ ბიბილურის პოეტური კრებულის გამო – [01.10.22] – {78};
46) კობა არაბულის პოეზიის შესახებ ორიოდე სიტყვით – [01.06.20] – {77}.
VII. საქართველოს სამხედრო მშენებლობის საკითხები
[მასალის ბლოგზე ატვირთვის თარიღი] – {2026 წლის 12 იანვრისთვის მასალაში მკითხველების შემოსვლათა რაოდენობა}
1) აშშ შეიარაღებული ძალები და საქართველო (ნაწილები I–II) – [28.03.13; 29.04.13] – {613};
2) ძირითადად გაზეთ „საქართველოში“ 1999–2004 წლებში გამოქვეყნებული წერილები (ნაწილები I–VIII) – [09.11.18 – 15.11.18] – {571};
3) საქართველოს შესაძლო ნეიტრალიტეტის სამხედრო ასპექტები დასავლეთევროპული გამოცდილების მიხედვით – [19.10.11] – {559};
4) ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და რუსეთი – [25.04.15] – {488};
5) ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და საქართველო – [16.09.13] – {386};
6) ტერორიზმის ზოგიერთი სამხედრო ასპექტის შესახებ – [13.12.11] – {364};
7) იცნობ მეზობელს, ჩასწვდომიხარ ღირსებას მისას?! (ნაწილები I–II) – [13.11.12; 14.11.12] – {364};
8) პარლამენტის კვლევით დეპარტამენტში 2000–2003 წლებში მომზადებული ნაშრომები (ნაწილები I–IV) – [16.11.18 – 19.11.18] – {344};
9) ამონარიდი წერილიდან: “საქართველოს პროდასავლური კურსის შესახებ” – [07.01.18] – {326};
10) თურქეთის თანამედროვე სახმელეთო ჯარები და საქართველო – [02.08.13] – {323};
11) თანამედროვე სახმელეთო ჯარები – [12.08.13] – {306};
12) საქართველოს სამხედრო მშენებლობის შესახებ პირდაპირ ბლოგზე გამოქვეყნებული წერილები (ნაწილები I–II) – [27.11.18; 29.11.18] – {298};
13) საქართველოს გარშემო არსებული სამხედრო-სტრატეგიული ვითარების მოკლე ანალიზი – [11.10.11] – {280};
14) საქართველოს სამხედრო მშენებლობის შესახებ გაზეთ “ახალ 7 დღეში” 2004–2006 წლებში გამოქვეყნებული წერილები (ნაწილები I–III) – [21.11.18 – 24.11.18] – {275};
15) CFE ხელშეკრულება და საქართველო – [13.12.12] – {270};
16) საქართველოს შეიარაღებული ძალები დასავლეთ ევროპის მცირე სახელმწიფოთა მაგალითზე – [26.11.10] – {230};
17) თანამედროვე ჯავშანსატანკო ჯარების შესახებ – [10.01.13] – {224};
18) ნატო: ერთია სიტყვა და საქმე?! – [19.11.10] – {215};
19) შეერთებული შტატების შეიარაღებული ძალები და საქართველო – [01.10.13] – {210};
20) ვერშემდგარი შესაძლებლობების ქვეყანა – [29.11.20] – {184};
21) კანონპროექტისთვის სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ – [15.02.18] – {176};
22) თურქეთის თანამედროვე შეიარაღებული ძალები და საქართველო – [02.08.13] – {173};
23) კანონპროექტისთვის 2001 წელს საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიცხოვნების შესახებ – [11.10.11] – {164};
24) სამხედრო თვალსაზრისით დღევანდელი საქართველოს მეტად არასახარბიელო მდგომარეობის შესახებ – [11.07.20] – {162};
25) რუსეთის თანამედროვე შეიარაღებული ძალები და საქართველო – [02.08.13] – {157};
26) რუსეთის შეიარაღებული ძალებისა და ძირითადი შეიარაღების განლაგება მის ტერიტორიაზე – [02.08.13] – {153};
27) ალმანახ „ელიასა“ და ჟურნალ „ქვაკუთხედში“ 2000-იანი წლების მეორე ნახევარში საქართველოს სამხედრო მშენებლობის შესახებ გამოქვეყნებული წერილები (ნაწილები I–II) – [26.11.18] – {153};
28) თანამედროვე მექანიზებული ქვეითი ჯარების შესახებ – [12.01.13] – {147};
29) თანამედროვე ქვეითი ჯარის შესახებ – [16.01.13] – {146};
30) საქართველოს გარშემო არსებული სამხედრო-სტრატეგიული ვითარების ანალიზი – [03.06.13] – {144};
31) “წვრთნისა და აღჭურვის” პროგრამის ნამდვილი არსი და მნიშვნელობა – [04.02.13] – {138};
32) საქართველოს გარშემო არსებული სამხედრო-სტრატეგიული ვითარება – [04.12.12] – [138];
33) ეროვნული უსაფრთხოების ერთი აქტუალური საკითხის გამო – [29.04.13] – {128};
34) თანამედროვე სამთოქვეითი ჯარების შესახებ – [22.01.13] – {127};
35) კანონპროექტისთვის შინაგანი ჯარების შესახებ – [15.01.18] – {124};
36) ამერიკულ-ქართული სიყალბე, ანუ რატომ გვაჩუქა პენტაგონმა 10 ვერტმფრენი – [25.01.13] – {119};
37) საქართველოს სამხედრო მშენებლობის საჭირბოროტო საკითხების შესახებ – [16.09.13] – {118};
38) სახელმწიფო უსაფრთხოების ფორმულა: მინუს რუსეთის სამხედრო ძალა – [12.08.13] – {116};
39) საბრძოლო მოქმედებები ერაყში მეორე მსოფლიო ომში გერმანული ჯარების გამოცდილების ფონზე – [03.03.13] – {114};
40) საქართველოს აქლემებს შორის გამოჭყლეტილი კოზაკის ბედს უმზადებენ – [23.12.12] – {109};
41) ზოგიერთი რამ საქართველოს თავდაცვის შესახებ – [14.05.13] – {105};
42) “ნატო-ს სტანდარტები” – მითი და სინამდვილე – [11.02.13] – {105};
43) ამონარიდები წერილიდან: “ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და რუსეთი” – [09.01.18] – {99};
44) საქართველოს შეიარაღებული ძალების სავარაუდო რიცხოვნების შესახებ – [03.01.13] – {96};
45) საქართველოს სამხედრო მშენებლობის საჭირბოროტო საკითხები თანამედროვე ეტაპზე – [14.05.13] – {95};
46) ისევ “ნატო-ს სტანდარტების” შესახებ – [03.03.13] – {84};
47) დიდმპყრობელი რუსეთიდან დიდმპყრობელ დასავლეთამდე – [20.05.13] – {82};
48) ნატო-ში გაწევრიანება საქართველოს რუსეთის აგრესიისგან დაიცავს? – [14.01.13] – {81};
49) კანონპროექტისთვის “მობილიზაციის შესახებ” – [30.12.17] – {79};
50) სასაცილო თუ სატირალი ამბები საქართველოს სამხედრო მშენებლობის საქმეში – [04.03.23] – {76};
51) ამიერკავკასიის სახელმწიფოთა ძირითადი შეიარაღება – [19.01.25] – {65};
52) დამატებით წერილზე – „ვერშემდგარი შესაძლებლობების ქვეყანა“ – [16.03.23] – {63};
53) ისევ დამატებით წერილზე – „ვერშემდგარი შესაძლებლობების ქვეყანა“ – [18.05.23] – {63}.
54) ცნობა ბლოგის მკითხველებს – [14.09.23] – {48}.
* * *
დასასრულს, ისევე როგორც წინათ, მოვახდინოთ ბლოგის უკვე ყველა თემის გათვალისწინებით, მკითხველთა მიერ გამორჩეული მასალების დალაგება სწორედ მათში მკითხველთა შემოსვლების რაოდენობის შესაბამისად. სურათი გამოვა შემდეგი:
1) რომანტიზმი ევროპულ ლიტერატურაში და გერმანელი რომანტიკოსები – [25.04.11] – {19 503};
2) თურქეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [07.10.10] – {13 630};
3) ნიკოლოზ დუბროვინი – გიორგი XII საქართველოს უკანასკნელი მეფე და მისი შემოერთება რუსეთთან (ცალკეული თავების მიხედვით და შემდეგ ნაწილები I – V) – [17.01.11 – 03.03.12] – {12 434};
4) რეფორმაციის ისტორია – [01.11.10] – {11 141};
5) ნიკოლოზ დუბროვინი ქართველების შესახებ (ჯერჯერობით სულ 12 თავი, მასალა დასამთავრებელია) – [17.03.14 – 02.06.17] – {9371};
6) საფრანგეთის ისტორია უძველესი დროიდან XX საუკუნის დასაწყისამდე (რევოლუციის პერიოდის გამოკლებით) – [07.10.10] – {9055};
7) დიდი ბრიტანეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [07.10.10] – {8727};
8) საფრანგეთის რევოლუციის ისტორია (ნაწილები I–II) – [01.11.10] – {6355};
9) ცალკეული მოვლენებისა და პიროვნებათა შესახებ გერმანიის ისტორიაში (ნაწილები I–IV) – [01.11.10] – {5791};
10) რუსეთის ისტორია რევოლუციისა და სამოქალაქო ომის წლებში (ნაწილები I–III) – [01.11.10 – 15.11.10] – {5020};
11) ნიკოლოზ დუბროვინი – კავკასიაში ომისა და რუსების მფლობელობის ისტორია – ტომი III (ცალკეულ თავებად და შემდეგ ნაწილები I–IX) – [31.01.14 – 06.11.16] – {5782};
12) იტალიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [02.10.13] – {5149};
13) პლატონ იოსელიანი – ცხოვრება გიორგი მეცამეტისა (სულ 9 წერილი /ნაწილი/) – [06.12.10 – 06.07.16] – {5092};
14) გერმანიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [07.10.10] – {4745};
15) ესპანეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [10.01.11] – {4487};
16) ნიკოლოზ დუბროვინი. “კავკასიაში ომისა და რუსების მფლობელობის ისტორია” (ტომი II) (ცალკეულ თავებად და შემდეგ ნაწილები I–VI) – [08.09.12 – 15.11.13] – {4514};
17) ქართული ისტორიოგრაფია რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობათა შესახებ (ნაწილები I – VI) – {4358};
18) ივანე ჯავახიშვილი ქართველების წარმოშობისა და უძველესი ბინადრობის შესახებ (სულ 7 წერილი /ნაწილი/) – [22.12.10] – {4179};
19) გენერალი გიორგი კვინიტაძე – „ჩემი მოგონებანი საქართველოს დამოუკიდებლობის წლებში 1917–1921“ /რუსულ ენაზე/, პარიზი, 1985 (სრული თარგმანი) – [2019 – 2020] – {3590};
20) ნიკოლოზ დუბროვინი აფხაზების შესახებ (ნაწილი I–IV) – [01.11.10] – {3422};
21) გერმანიის ისტორია ენციკლოპედიურ ლექსიკონ “გრანატის” მიხედვით (ნაწილები I–IV) – [04.02.13 – 08.02.13] – {3408};
22) აშშ სამხედრო სტრატეგიისა და ნატო-ს კოალიციური სტრატეგიის განვითარება 1950-იანი წლებიდან 80-იანების დასაწყისამდე (ნაწილები I–V) – [08.02.11] – {3339};
22) ტფილისისა და ქუთაისის გუბერნიები და საქართველოს საეგზარქოსო XIX საუკუნის მიწურულს – [10.01.11] – {3040};
23) Генерал Георгий Квинитадзе – Мои воспоминания в годы независимости Грузии 1917-1921 (Париж, 1985) – [(15–21).05.18] – {3031};
24) რუსლან მიქაბერიძის პოეზიიდან – [03.04.15] – {3021};
25) სარგის კაკაბაძე – „კრწანისის ბრძოლა“ (ნაწილები I– IV) – [20.12.18 – 22.12.18] – {2958};
26) ჰერმან ჰესე – “რიოში მარგალიტებით თამაში” (ნაწყვეტი) – [23.03.11] – {2952};
27) ბიზანტია და ბიზანტინიზმი – [03.07.13] – {2504};
28) Валико Джугели – Тяжелый крест, Тифлис, 1920 г. – [(05–11).04.18] – {2267};
29) ისტორიული პარალელები – [19.11.10] – {2076};
30) შოტლანდიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [05.02.11] – {1980};
31) ზოგიერთი ინფორმაცია მოკლედ რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების შესახებ XVIII-XIX საუკუნეებში (ნაწილი I–III) – [06.12.10] – {1953};
32) ევლია ჩელების ცნობები XVII საუკუნის შუახანებში საქართველოს, ქართველების, აფხაზებისა და კაზაკების შესახებ (ნაწილები I–II) – [03.10.14; 15.10.14] – {1757};
33) ვალიკო ჯუღელი – მძიმე ჯვარი, 1920 – [13.04.20 – 19.11.20] – {1740};
34) კალვინი და კალვინიზმი – [22.02.12] – {1738};
35) ქართული საზოგადოება საქართველოს რუსეთთან შეერთების ხანაში (ნაწილები I–II) – [01.01.12] – {1706};
36) არქანჯელო ლამბერტი აფხაზების შესახებ – [19.11.10] – {1543};
37) პოლკოვნიკი ბურნაშოვი საქართველოს შესახებ – [01.11.10] – {1541};
38) ერთი სპექტაკლის თაობაზე – “ჩვენთვის უცნობი ქვეყანა” (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [14.12.13] – {1499};
39) საქართველოსა და რუსეთის ისტორიულ ურთიერთობათა შესახებ – [26.11.10] – {1476};
40) ირლანდიის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [10.01.11] – {1463};
41) სიმღერების ტექსტები ჟანა ბიჩევსკაიას რეპერტუარიდან – [01.07.12] – {1409};
42) აშშ შეიარაღებული ძალები 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში (ნაწილები I–V) – [27.04.11] – {1408};
43) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი – რეცენზია ვანო კობაიძის წიგნზე „ფიქრს ვერ დაიტევს სამყარო“ – [27.06.18] – {1395};
44) ნატო-ს ბლოკის ევროპული ქვეყნების სამხედრო მშენებლობის ძირითადი საკითხები 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში (ნაწილები I–V) – [20.06.11] – {1376};
45) შეიარაღებული ძალების სახეობათა და სპეციალური დანიშნულების ძალების მოქმედებები სპარსეთის ყურის ზონაში 1990-91 წლებში (ნაწილები I–II) – [11.09.14; 22.09.14] – {1318};
46) გეორგიევსკის ტრაქტატზე წარმოდგენის გაყალბება ქართულ ისტორიულ აზროვნებაში – [26.11.10] – {1213};
47) იასე ცინცაძე – „1783 წლის მფარველობითი ტრაქტატი /მასალები რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების ისტორიისათვის/“, თბილისი, 1960 წ. (მთლიანად) – [31.05.18] – {1166};
48) მღვდელმონაზონ რომანოზის (მატიუშინის) პოეზია (ნაწილები I–II) – [19.06.12; 25.06.12] – {1136};
49) პოლონეთის ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [22.06.14] – {1121};
50) ამონარიდები წიგნიდან “გერმანული პოეზიის მცირე ანთოლოგია” (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [08.04.13] – {1088};
51) Из книги Автандила Ментешашвили «Исторические предпосылки современного сепаратизма в Грузии» – [10.10.23 – 20.11.23] – {1011};
52) ივანე ჯავახიშვილის ცნობები აფხაზების ვინაობის, განსახლებისა და ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიების შესახებ – [22.12.10] – {1010};
53) იოჰან გიულდენშტედტის ზოგიერთი ცნობა და მოსაზრება საქართველოს შესახებ (ნაწილები I–II) – [29.08.16; 05.09.16] – {1003};
54) 1990-91 წლებში სპარსეთის ყურის ზონაში მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტის შესახებ (ნაწილები I–II) – [15.07.14] – {985};
55) საქართველოს დღევანდელი სატკივარის ერთი მხარე რუსლან მიქაბერიძის შემოქმედებაში – [26.11.10] – {937};
56) ოსები და ოსეთი, რუსი ავტორების მიხედვით, XIX საუკუნის მიწურულს – [10.01.11] – {912};
57) ისევ რუსლან მიქაბერიძის პოეზიიდან (ნაწილები I–II) – [04.01.19; 05.01.19] – {889};
58) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის ლექსები – [22.02.11] – {863};
59) გერმანული სამხედრო სიმღერების ტექსტები – [30.10.10] – {824};
60) ლეო რუხაძის დღიურები 1924 წლის აჯანყების შესახებ (ნაწილები I – V) – [02.12.20 – 27.05.21] – {821};
61) Соломон Лекишвили – Когда возник термин «Южная Осетия»? – [21.03.11] – {808};
62) საქართველოს პროდასავლური კურსის შესახებ (ნაწილები I–II) – [09.05.12] – {807};
63) ვალერიან მაჭარაძე – „ასპინძის ბრძოლა“ (ნაწილები I–III) – [30.05.18 – 31.05.18] – {804};
64) ნატო და დასავლეთევროპული კავშირი 1970-იან წლებსა და 80-იანების დასაწყისში (ნაწილები I–III) – [14.05.11] – {798};
65) ჰერმან ჰესეს “რიოში მარგალიტებით თამაშის” თარგმანთან დაკავშირებული საკითხების გამო – [21.01.14] – {763};
66) ამონარიდები არჩილ მეფის პოემიდან „გაბაასება რუსთველისა და თეიმურაზისა“ (სამ ნაწილად ატვირთული) – [(08, 09, 21).05.17] – {680};
67) ზოგიერთი რამ ქართული ისტორიოგრაფიის შესახებ – [26.04.11] – {677};
68) О так называемой Южной Осетии – [09.11.19] – {672};
69) ლევან თოიძე – როგორ შეიქმნა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი (ნაწილები I – III) – [(12 – 14).02.20] – {671};
70) საბრძოლო მოქმედებები განსაკუთრებულ პირობებში (ნაწილები I–III) – [13.05.14 – 15.05.14] – {670};
71) ინტერვიუ: რამდენად რეალურია მესამე მსოფლიო ომის საშიშროება? – [19.11.10] – {668};
72) ვალერიან მაჭარაძე 1780–1762 წლებში რუსეთში თეიმურაზ II-ის ელჩობის შესახებ (ნაწილები I– III) – [17.09.18 – 18.09.18] – {662};
73) საქართველოს „გამსაბჭოებლები“ 1921 წელს – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით (ოთხ ნაწილად) – [10.03.21] – {648};
74) ნიდერლანდების ისტორია ძველი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [09.03.13] – {641};
75) აშშ-ისა და სსრკ/რუსეთის სტრატეგიული და ტაქტიკური საბრძოლო ავიაციის შესაძლებლობების შედარება – [17.01.11] – {637};
76) ვახუშტი ბატონიშვილი გიორგი XI-ისა და ვახტანგ VI-ის მეფობის შესახებ – [20.02.16] – {634};
77) ფსკოვო-პეჩორის მონასტრის ხატებიდან მირონდენა დიდ ომს მოასწავებს – [31.01.13] – {626};
78) აშშ შეიარაღებული ძალები და საქართველო (ნაწილები I–II) – [28.03.13; 29.04.13] – {613};
79) აშშ სახმელეთო ჯარების დაკომპლექტება და საბრძოლო მომზადება. ოფიცერთა კადრების მომზადება და მათ მიერ სამსახურის გავლა (ნაწილები I–II) – [09.10.12; 10.10.12] – {612};
80) ჟაკ ფრანსუა გამბა ტრადიციული ევროპული დამპყრობლობის, მისი გამომწვევი მიზეზებისა და 1820-იანი წლებისთვის არსებული მდგომარეობის შესახებ – [19.05.14] – {607};
81) ნატო-ს ბლოკის გარეთ მყოფი ზოგიერთი სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალები (ნაწილები I–II) – [06.11.13] – {598};
82) დამატებითი მასალები ნატო-ს ბლოკის შესახებ 1970-იან წლებში (ნაწილები I–IV) – [27.02.15 – 06.03.15] – {592};
83) რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობათა შესახებ (2006 წლის მოვლენებთან დაკავშირებით) – [26.11.10] – {587};
84) საქართველოს სამეფო სახლი – ისტორია და თანამედროვეობა – [18.03.12] – {578};
85) ნინა კარტაშოვას პოეზია – [05.07.12] – {576};
86) რეცენზია წიგნზე “პოეტური სიტყვის რთველი” (ც. ხეთერელი) – [09.09.11] – {574};
87) ძირითადად გაზეთ „საქართველოში“ 1999–2004 წლებში გამოქვეყნებული წერილები (ნაწილები I–VIII) – [09.11.18 – 15.11.18] – {571};
88) წმინდა ილია მართლის (ილია ჭავჭავაძის) აზრები – [06.12.10] – {568};
89) ვიქტორ ნოზაძე – საქართველოს აღდგენისათვის. ბრძოლა მესხეთის გამო, თბილისი, 1989 (ნაწილები I – II) – [25.03.20] – {560};
90) საქართველოს შესაძლო ნეიტრალიტეტის სამხედრო ასპექტები დასავლეთ-ევროპული გამოცდილების მიხედვით – [19.10.11] – {559};
91) გიორგი პაიჭაძე – რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების შესახებ (XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში) (ნაწილები I–III) – [29.05.18 – 30.05.18] – {532};
92) გეორგიევსკის ტრაქტატი – საქართველოზე რუსეთის მფარველობის ხელშეკრულება – [26.11.10] – {529};
93) ეთერი ბებოს (ეთერ ნუცუბიძის) ლექსები – [10.09.11] – {521};
94) ქრისტიანობა და პოლიტიკა – [26.11.10] – {515};
95) Стихотворения из сборника «Грузинская лира», Тбилиси, 1978 – [01.11.21] – {505};
96) მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილის კიდევ ერთი ახალი წიგნის შესახებ – [23.08.17] – {498};
97) ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და რუსეთი – [24.04.15] – {488};
98) ქართლის მეფის თეიმურაზ მეორის პოეზიიდან (ნაწილები I–II) – [23.11.17; 26.11.17] – {461};
99) ძველი ჩინური იგავები – გერმანულიდან თარგმნა მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილმა – [30.04.20] – {477};
100) ზოგი რამ დღევანდელი ლიტერატურის შესახებ (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [17.01.11] – {456};
101) Письма к госпоже Н. А. Нарочницкой по вопросу русско-грузинских отношений – [13.03.11] – {451};
102) რუსეთისა და აშშ-ის სტრატეგიულ შეტევით შეიარაღებათა ბალანსი – [06.12.10] – {443};
103) ბაგრატ ბატონიშვილის ცნობები საქართველოს რუსეთთან შეერთების შესახებ – [23.08.11] – {441};
104) თანამედროვე რუსეთის სატკივარი მართლმადიდებელ ავტორთა თვალთახედვით და უკანასკნელი კონფლიქტი საქართველოსთან – [26.11.10] – {437};
105) Из истории взаимоотношений грузинского и осетинского народов (части 1–2) – [22.08.19] – {437};
106) Выдержки из древних грузинских летописей об Абхазии, Осетии и осетинах и о замужестве царицы Тамары – [27.04.18] – {433};
107) კომენტარი ზურაბ ავალიშვილის წიგნის “საქართველოს დამოუკიდებლობა...” ხელახლა გამოცემაზე – [03.06.11] – {429};
108) ლიტერატურული პორტრეტი – ვახტანგ გოგიჩაიშვილი (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [16.12.17] – {425};
109) ზოგიერთი მოსაზრება საქართველოს მართლმადიდებელ სამოციქულო ეკლესიასა და სახელმწიფოს შორის საკონსტიტუციო შეთანხმებასთან დაკავშირებით – [02.12.11] – {425};
110) ღვთივსათნო ურთიერთობები ადამიანებს შორის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ, ოჯახურ და პირად საკითხებში მოსეს ხუთწიგნეულის მიხედვით (ნაწილები I–II) – [30.06.11; 23.08.11] – {422};
111) აფხაზეთთან და აფხაზებთან დაკავშირებული კიდევ ერთი ქართული სიყალბის გამო – [19.05.14] – {421};
112) ბესარიონ გაბაშვილის (ბესიკის) და გოდერძი ფირალიშვილის პოეზიიდან – [19.12.17] – {408};
113) О явных антигрузинских и проармянских настроениях властей Советского Союза во времена правления Н. С. Хрущёва – [07.03.18] – {407};
114) გალიციის ისტორია და მისი მდგომარეობა XIX საუკუნის მიწურულს – [12.04.14] – {400};
115) О проблеме Борчалинского уезда Тифлисской губернии Российской империи – [17.12.20] – {398};
116) აშშ სახმელეთო ჯარების გამოყენების კონცეფცია “საჰაერო-სახმელეთო ოპერაცია (ბრძოლა)” და მისი რეალიზაციის პირობები – [17.05.12] – {395};
117) მონარქიისა და ხალხის მმართველობის შესახებ – [06.12.10] – {393};
118) ინტერვიუ: “გამომცემლობა “სიესტას” უჩივიან” (ხათუნა ხატიაშვილი) – [16.01.14] – {392};
119) ეროვნული საკითხის გამო – [19.11.10] – {386};
120) ევროპაში ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ხელშეკრულება და საქართველო – [16.09.13] – {386};
121) რუსი ისტორიკოსების ხედვა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობებისა გასულ საუკუნეებში (ნაწილები I–II) – [30.06.16] – {383};
122) კათოლიკური ეკლესია ძველი დროიდან XIX საუკუნის მიწურულამდე – [05.07.13] – {377};
123) ისევ სასამართლო პროცესის გამო ჰერმან ჰესეს “რიოში მარგალიტებით თამაშის” თარგმანთან დაკავშირებით (ნაწილები I–III) – [23.09.17 – 29.10.17] – {375};
124) პროფესორი ვალერიან გაბაშვილი ვახუშტი ბატონიშვილის ისტორიულ-პოლიტიკური შეხედულებების შესახებ – [28.02.16] – {372};
125) მაინც როგორები ვართ ეს ადამიანები? (მარინე რევიშვილი) – [11.08.17] – {372};
126) Об одной дискуссии на Facebook по вопросу о русско-грузинских отношениях и о так называемой Южной Осетии – [01.04.18] – {366};
127) ტერორიზმის ზოგიერთი სამხედრო ასპექტის შესახებ – [13.12.11] – {364};
128) იცნობ მეზობელს, ჩასწვდომიხარ ღირსებას მისას?! (ნაწილები I–II) – [13.11.12; 14.11.12] – {364};
129) უკრაინა და უკრაინოფილობა XX საუკუნის დასაწყისისთვის – [08.04.14] – {362};
130) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით (ნაწილები I – II) – [06.12.20] – {360};
131) სტრატეგიული და ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების ბალანსი – [30.03.12] – {354};
132) ნატო – წარსული და თანამედროვეობა – [27.02.12] – {352};
133) ახალი წიგნები – [16.07.17] – {350};
134) იასე ცინცაძე – ათანასე თბილელისა და სიმონ მაყაშვილის ელჩობა რუსეთში (1752–1754) (ნაწილები I–II) – [27.04.19] – {347};
135) Выдержки из книги Роланда Топчишвили – Этноисторические этюды – [09.12.19] – {347};
136) პარლამენტის კვლევით დეპარტამენტში 2000–2003 წლებში მომზადებული ნაშრომები (ნაწილები I–IV) – [16.11.18 – 19.11.18] – {344};
137) მეფე არჩილ მეორე – გაბაასება კაცისა და სოფლისა – [22.07.17] – {343};
138) იგორ ტალკოვის პოეზია – [29.06.12] – {341};
139) По вопросу о насильственном переселении некоторых народов Кавказа и крымских татар в Среднюю Азию в начале 1944 года – [07.07.17] – {339};
140) სამოქალაქო ომი რუსეთში – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მიხედვით – [25.05.20] – {331};
141) მარიამ ქსოვრელის გამოქვეყნებული წიგნების ჩამონათვალი – [28.11.21] – {331};
142) კონსტანტინე ლორთქიფანიძის ერთი ლექსის გამო – [13.10.18] – {327};
143) ამონარიდი წერილიდან: “საქართველოს პროდასავლური კურსის შესახებ” – [07.01.18] – {326};
144) თურქეთის თანამედროვე სახმელეთო ჯარები და საქართველო – [02.08.13] – {323};
145) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოღვაწენი – რუსულენოვანი ვიკიპედიის მასალებით (ნაწილები I–II) – [(22, 24).12.20] – {321};
146) ზოგიერთი რამ ცხინვალის რეგიონში უკანასკნელი მოვლენების გამო – [19.11.10] – {319};
147) კობა არაბულის პოეზიის გამო (მარიამ ქსოვრელი-ხართიშვილი) – [07.05.11] – {312};
148) თანამედროვე სახმელეთო ჯარები – [12.08.13] – {306};
149) ქართლის მეფის ვახტანგ მეექვსის პოეზიიდან – [28.09.17] – {304}...
და ასე შემდეგ...
ასეთი გახლავთ ამა წლის დასაწყისის მდგომარეობით ბლოგის წერილობით მასალებში მკითხველთა შემოსვლების მაჩვენებელი, ფაქტიურად სრული სურათი. მადლობას ვუხდი მათ ნდობისა და დაფასებისთვის, ღმერთი შეეწიოს ყველას კარგ და კეთილ საქმეში, ხელმრუდენი კი, რომლებიც, სამწუხაროდ, საკმაოდ არიან დღევანდელ ქართულ საზოგადოებაში, სწორ გზაზე მოეყვანოს. დიდი ომი, რომლის შესახებაც, რეალურ სამხედრო ცოდნასა და რეალურ ღია (არასაიდუმლო) დასავლურ მონაცემებზე დაყრდნობით ჯერ კიდევ 1999 წლის დასაწყისიდან ვაცხადებდი და პრესაშიც ვწერდი, უკვე კარს მოგვადგა და გვიკაკუნებს – გამიღეთ, შემომიშვითო. ამ ომის ინიციატორებად, ჯერ კიდევ თითქმის 26 წლის წინ ჩანდა, რომ იყვნენ აშშ-ისა და, საერთოდ, დასავლეთის მმართველი წრეები, თუმცა კი მაშინ სავარაუდო სცენარები ომის გაჩაღებისა სხვა იყო – თურქეთზე და მის ინტერესებზე დაყრდნობით („ადრიატიკიდან ჩინეთის დიდ კედლამდე“ – ცნობილი თურგუთ ოზალის ინტერვიუდან). ბოლო ხანებში უკვე თურქეთსა და შეერთებულ შტატებს შორის „შავმა კატამ ჩაირბინა“, სცენაზე კი გამოჩნდა წინააღმდეგობანი რუსეთ-უკრაინის ურთიერთობებში, ისიც ბევრწილად რუსული იმპერიალისტური ინტერესებისა და მისი დამპყრობლური გუნება-მისწრაფებების გამო. თუმცა კი ასევე აშკარაა დასავლეთის დამპყრობლური ინტერესებიცა და აღმოსავლეთით (უკრაინაში – რუსეთის უშუალო მეზობლობაში) თავისი სამხედრო ყოფნის გაფართოებისკენ მისი მისწრაფებანიც.
და აი ასეთი დიდი და სასტიკი სამხედრო-პოლიტიკური წინააღმდეგობები კარზე მოადგა საქართველოს, მის ხელისუფლებაში კი ბევრწილად არიან უბრალოდ პატივმოყვარე და ფულისმოყვარე კარიერისტები, რომლებმაც არც ის საქმე იციან, რაც აბარიათ, და ქვეყანა და ხალხიც იქა ჰკიდიათ, სადაც არ უნდა ეკიდოთ (დავესესხები რუსლან მიქაბერიძეს). ასეთ შემთხვევაში შეღავათი ის უნდა იყოს, რომ ჩვენს მმართველებს მაღალი პრინციპები არ უნდა გააჩნდეთ და ყველა მოსულ გარეშე მოძალადეს „შეუძვრებიან“ და „აულოკავენ“, ოღონდ კი თვითონ კარგად იყვნენ, და, შესაბამისად, ქვეყანასაც ნაკლები ნგრევა და აწიოკება უნდა დაატყდეს. მაგრამ უკეთესი იქნებოდა, თუნდაც, ყოველივე ამის უფრო რბილად გადასატანად, დაეფასებინოთ ცოდნა და ამ ცოდნის მქონე ადამიანები, დაეფასებინოთ საკუთარი ქვეყანა, უპირველესად სამშობლო რომ ჰქვია, დაეფასებინოთ ქრისტიანობა და ქრისტიანული სწავლება, წესიერება და პატიოსნება, ემოქმედოთ ასე, და მიიღებდნენ უფრო მეტ კეთილგანწყობასა და თანადგომას, დღევანდელი უკმაყოფილების, წინააღმდეგობის, ზიზღ-სიძულვილისა და „არსაგინებლის“ გინების ნაცვლად. და, რაც მთავარია, მიიღებდნენ უფლისგან შეწევნას, ჯილდოს, და არა სასჯელს. ანუ ეზრუნოთ რეალურად საკუთარი თავისა და ქვეყნის გადარჩენისათვის. მე კი იმასა ვთხოვ უფალს, რომ, თუ დაუშვებს ჩვენს თავზე დიდი ომის განსაცდელებსა და უბედურებებს, დაიფაროს ისინი, ვინც არ ღორობენ და მაიმუნობენ ქვეყნისა და წესიერ თანამემამულეთა მიმართ, დაიფაროს პატარები; ვინც შემცდარია, მათ დაანახოს სწორი გზა, და ვინც დადგება სწორ გზაზე, ისინიც დაიფაროს; ხოლო ვინც შეგნებულად ღორობენ და მაიმუნობენ, მათ კი გზაც იქითა ჰქონიათ, ღმერთმა იცის მაგათი თავი და ტანი...
ახლა გადავალ ჩემს მიერ უკვე მომზადებულ მასალებზე (წლების წინ ან სულ ახლახანს), რომლებსაც ხელისუფლებისა და სამეცნიერო „ელიტების“ უსულგულო და უყურადღებო დამოკიდებულების, ჩემი გაწეული შრომის არდაფასებისა და არანაზღაურების გამო ღა სივრცეში აღარ ვაქვეყნებ. ესენია:
მასალები თურქეთის შეიარაღებული ძალების მშენებლობის შესახებ 1970-იანი წლების დასაწყისიდან 2000-იანების დასაწყისის ჩათვლით – (70 საჟურნალო წერილის თარგმანზე მეტი);
მასალები რუსულენოვანი ვიკიპედიიდან:
რუსეთის იმპერიის შესახებ:
რუსეთის იმპერია – (68 კომპ. გვ.),
რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სათათბირო – (19),
რუსული საიმპერატორო არმია – (31),
საქართველო რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში – (11),
სოხუმის ოკრუგი – (4),
შავი ზღვის გუბერნია – (4),
ყარსის ოლქი – (9);
პირველი მსოფლიო ომის შესახებ:
პირველი მსოფლიო ომი – (72),
პირველი მსოფლიო ომის კავკასიის ფრონტი – (65),
პარიზის სამშვიდობო კონფერენცია – (56);
ამიერკავკასიის რესპუბლიკათა შესახებ (1918–1920 წწ.):
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა – (25),
პარტია მუსავათი – (4),
პირველი რესპუბლიკა სომხეთი – (30),
პარტია დაშნაკცუტიუნი – (37),
ამიერკავკასია – (7),
სამხრეთ-დასავლეთ კავკასიური დემოკრატიული რესპუბლიკა – (5),
ამიერკავკასიის რკინიგზა – (3);
კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის აქტებიდან:
АКАГК, том VII, 1878 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе (во времена правления на Кавказе графа Паскевича) – (65),
АКАГК, том VIII, 1881 – об осетинах в Грузии и на Северном Кавказе (во времена правления на Кавказе барона Розена) (6);
ბროქჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონიდან:
Кавказский край (55),
Кавказския войны (13),
Кавказския языки (8);
Грузия (11),
Грузины (7),
Имеретия (3),
Гурия (2),
Кахетия (3),
Месхи (2),
Пшавия и пшавы (3),
Хевсурия и хевсуры (3),
Абхазия (1);
Армения (6),
Армянская литература (7),
Армянская церковь (3),
Армянский язык (2),
Армяне на Руси и в Польше (1).
გარდა ამისა, გაკეთებული მაქვს ვრცელი ამონარიდები (რუსულ ენაზე) საბჭოთა პერიოდის სსრკ ისტორიის სახელმძღვანელოებიდან უმაღლესი სასწავლებლებისათვის, რომლებიც შეეხება ამიერკავკასიასა და საქართველოს. იქ ბევრი საყურადღებო და სასარგებლო ცოდნა და ინფორმაციაა გადმოცემული, მაგრამ ბლოგზე არ არის გამოქვეყნებული და მისი მკითხველებისთვის ხელმიუწვდომელია, რაც სამწუხაროა, მაგრამ რა ვქნათ? „მადლობა ვუთხრათ ბატონ კომენდანტს“ – როგორც შოთა ნიშნიანიძის ერთ ლექსშია ნათქვამი. ასევე მაქვს გაკეთებული ვრცელი ამონარიდები XIX საუკუნის გამოჩენილი რუსი ისტორიკოსის სერგეი სოლოვიოვის უზარმაზარი ნაშრომიდან „რუსეთის ისტორია უძველესი დროიდან“, რომლებიც ასევე დაკავშირებულია ისტორიულ საქართველოსა და რუსეთ-საქართველოს ისტორიულ ურთიერთობებთან სხვადასხვა პერიოდებში.
ბოლო წლებში „კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის აქტებიდან“ ჩემთან კომპიუტერში რუსულ ენაზე გადმოვიტანე (ავკრიფე) სრული ტექსტები (დოკუმენტების კრებულები) შემდეგ თემებზე:
„რუსეთ-ოსმალეთის 1828–29 წლების ომი“ – დაახლ. 160 კომპიუტერული გვერდი;
„აზიური თურქეთიდან ქრისტიანული მოსახლეობის (ძირითადად სომხების, აგრეთვე ბერძენთა) ამიერკავკასიაში შემოსახლება“ – 45 კომპ. გვ.-მდე;
„სომხეთის ოლქი“ – დაახლ. 45 კომპ. გვ.;
„1827–28 წლების რუსეთ-ირანის ომი და მისი შემდგომი ამბები (1831 წლის ჩათვლით)“ – 300 კომპ. გვ.-ზე მეტი.
აი ასეთი მასალები არსებობს ჩემთან ასეთ დონეზე მომზადებული სახით, მაგრამ ისინი, სამწუხაროდ, ვერ მიდიან ბლოგის მკითხველებამდე. შედეგი კი არა მგონია კარგი და სასიამოვნო იყოს იმათთვის, ვინც მე და ჩემნაირ ადამიანებს მუშაობაში ხელს არ უწყობენ, ანუ უშლიან.
ირაკლი ხართიშვილი
Subscribe to:
Comments (Atom)